Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Στην κορυφή της Χαλασοκεφάλας...εκεί που χορταίνει το μάτι και γεμίζει η ψυχή μαγικές εικόνες


Η Κρήτη είναι γεμάτη εκπλήξεις. Όσο κι αν νομίζουμε πως την ξέρουμε, έχοντας ταξιδέψει από το ένα άκρο της ως το άλλο, πάντα θα βρούμε μπροστά μας μια περιοχή την ύπαρξη της οποίας αγνοούσαμε που μπορεί να μας εκπλήξει ευχάριστα.




 

 Αυτό συνέβη και με την εκδρομή-πεζοπορία που οργάνωσε ο Πεζοπορικός Όμιλος Ηρακλείου στη Χαλασοκεφάλα, μια κορυφή με υψόμετρο 1922 μέτρα, κατ άλλους 1912 μέτρα, νότια του Ψηλορείτη.

Οροπέδιο Νίδας

Ξεκινώντας από το τουριστικό περίπτερο στη Νίδα η ομάδα κινήθηκε περιμετρικά του οροπεδίου και μετά από περπάτημα σε χωματόδρομο στρίψαμε νοτιοδυτικά, από τον Πόρο της Μηλιάς, μπαίνοντας σε ένα υποτυπώδες μονοπάτι με πρινάρια και άγριους θάμνους. 

Ο πόρος της Μηλιάς

Η ανηφόρα που ακολούθησε στην πλαγιά του λόφου, μεγάλη και απότομη, μας προϊδέασε  για το τι θα ακολουθούσε. Η διαδρομή δεν ήταν εύκολη αφού το περπάτημα σε άγριους λόφους με χαλίκι και βράχους διαδέχονταν η πεζοπορία σε μικρές άγονες κοιλάδες. Στόχος η προσέγγιση της τελευταίας κορυφής, νότια του Ψηλορείτη, που όλο την φθάναμε κι όλο έμοιαζε να απομακρύνεται. 


Χαραγμένο μονοπάτι δεν υπήρχε ωστόσο τα ίχνη των προβάτων βοηθούσαν, στα περισσότερα σημεία, να βρούμε τα πιο βατά περάσματα, με τη βοήθεια των πλοηγών φυσικά του Πεζοπορικού Ομίλου.

 Σύμμαχος μας ο καλός καιρός με ηλιοφάνεια, χωρίς όμως καυτό ήλιο, με ελαφρύ αεράκι και μια ανάσα δροσιάς, φθινοπωρινή, μια και ήμασταν σε περιοχή με υψόμετρο.



Η μυρωδιά του θυμαριού διάσπαρτη και η μόνη έντονα πράσινη πινελιά, σε όλη τη διαδρομή, οι μικροί κέδροι που λόγω των ζώων που βοσκούν εκεί δεν μπορούν να αναπτυχθούν και να γίνουν δέντρα.


Η ελάχιστη βλάστηση, που γέμιζε με αρώματα τη διαδρομή μας, χάθηκε όσο πλησιάζαμε στην κορυφή της Χαλασοκεφάλας, όμως πλέον λειτούργησε έντονα μια άλλη αίσθηση…

Στο βάθος το φράγμα της Φανερωμένης

Εκεί, στα 1922 μέτρα, το βλέμμα γέμισε με εικόνες: κοίταζες δεξιά και έβλεπες τη θάλασσα και στο βάθος τα νησάκια Παξιμάδια, κοίτζες βόρεια και αντίκριζες, από το ένα άκρο της ως το άλλο, την πεδιάδα της Μεσσαράς. Το φράγμα της Φανερωμένης, μισοάδειο, λαμπίριζε ανάμεσα στο λευκό των θερμοκηπίων. 


Κάπου εκεί και ο Κόφινας, ενώ αριστερά το μάτι έφτανε ως τη Ντία. Παραδίπλα αγέρωχος ο Ψηλορείτης, τοποτηρητής  σ ένα κόσμο που δε δαμάζεται από τον άνθρωπο, αντίθετα κάνει τον άνθρωπο να υπακούει στους δικούς του κανόνες. Γιατί αυτή η γη μοιράζει την ομορφιά της στους ανθρώπους αλλά δεν τους δίνεται ολοκληρωτικά…




Θα μπορούσαμε να καθίσουμε ώρες στην κορυφή να θαυμάζουμε το μοναδικό τοπίο, παρέα με τα πουλιά που πετούσαν πάνω απο τα κεφάλια μας, όμως όλα τα όμορφα πρέπει να κρατούν λίγο όταν τα κοιτάς και να αποτυπώνονται για πάντα στο μυαλό σου όταν τ΄ αφήνεις πίσω σου. 

Ο Μενέλαος Λουντέμης είχε γράψει " Βάλε μια δύση κι ένα βαρκάκι να λιώνει μέσα. Ομορφιά. Μα αν δεν υπάρχει μάτι να το δει, είναι ομορφιά;" Έτσι κι εμείς βρεθήκαμε εκεί ψηλά και γεμίσαμε τα μάτια της ψυχής μας με ουρανό, θάλασσα, γη, γεμίσαμε με εικόνες όμορφες στη μοναχική κορυφή και κινήσαμε για την επιστροφή.

Το κατέβασμα δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο, το χαλίκι έφευγε μαζί μας σε κάθε βήμα ενώ οι πέτρες τραχείς και γεμάτες κοφτερές γωνίες δεν επέτρεπαν ούτε να τις ακουμπήσουμε  για να στηριχτούμε.


 Δολίνες  ξεπετάγονταν μπροστά μας σαν κρατήρες ηφαιστείων ενώ οι κορμοί των νεκρών κέδρων έμοιαζαν με γλυπτά που ούτε ο καλύτερος καλλιτέχνης θα μπορούσε να σμιλέψει στην τόση τους λεπτομέρεια. 

Κορμοί δέντρων που μοιάζουν με γλυπτά 

Μοναδική παραφωνία στο σχεδόν σεληνιακό τοπίο η Αμμουδάρα, μια περιοχή, λίγο πριν ξεκινήσει το μονοπάτι Ε4, όπου το καφέ χρώμα το χώματος και των θάμνων της μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε πως σχεδόν είχαμε φτάσει στο τέλος της διαδρομής μας. 

Αμμουδάρα


Απέμεναν περίπου 5 χιλιόμετρα χωματόδρομου για την επιστροφή στο οροπέδιο της Νίδας. Πέντε χιλιόμετρα όπου διάσπαρτα μοναχικά δέντρα στέκονται σαν φύλακες, δεξιά και αριστερά του δρόμου, πάνω σε υψωματάκια, μετρώντας τα βήματα μας που πλέον, μετά απο περπάτημα σχεδόν οκτώ ωρών, είχαν βαρύνει,σε αντίθεση με την ψυχή και το μυαλό μας που είχαν ελαφρύνει από κάθε σκέψη και είχαν γεμίσει  με οτι πολυτιμότερο έχει να μας προσφέρει αυτός ο τόπος: Μαγικές εικόνες

Ελένη Βασιλάκη


Δεξαμενή για τη συγκέντρωση βρόχινου νερού, τώρα πια εγκαταλελειμμένη 

Φωλιά πουλιού κάτω από ένα θάμνο









Στην Κρήτη σεβόμαστε τα μνημεία και τις ιστορικές μας καταβολές ή μήπως όχι;




Τελικά τα σκουπίδια στην Κρήτη έχουν γίνει η δεύτερη φύση μας...Ανεξαρτήτως περιοχής, της ιστορικής, μυθολογικής σημασίας της, του φυσικού κάλλους της, η παρουσία τους αποτελεί σήμα κατατεθέν για το οτι κάποιος βρίσκεται στο νησί μας.

Όπως βλέπετε και στη σχετική φωτογραφία του e-storieskritis.blogspot.gr από τον κανόνα αυτό δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί το σημείο απ όπου οι επισκέπτες ξεκινούν την ανάβαση τους για το Ιδαίον Άντρο.

Τα σκουπίδια έχουν γεμίσει τον κάδο και έτσι οι επισκέπτες τα πετούν κάτω απο αυτόν ενώ την ίδια εικόνα παρουσιάζουν και τα καλαθάκια που έχουν τοποθετηθεί ακριβώς απέναντι από τα σκαλοπάτια, στο υπό ανέγερση τουριστικό περίπτερο.

Θα μου πείτε Σαββατοκύριακο μεσολάβησε που να βρεθεί άνθρωπος να αδειάσει τα σκουπίδια από κάδο και καλαθάκια. Και για να το πάω λίγο πιο πέρα ακόμα και άδειος να ήταν ο κάδος αισθητικά το να τον τοποθετείς στο συγκεκριμένο σημείο, φόρα παρτίδα δίπλα στην ταμπέλα που σ ενημερώνει για το τι είναι αυτός ο χώρος που πας να δεις, εμένα προσωπικά με χαλάει.

 Γενικότερα η λογική του ωραρίου στην καθαριότητα σε περιοχές που έχουν την τύχη μυθολογικά και ιστορικά να προσελκύουν τουρισμό, είναι λάθος. Θα έπρεπε 24 ώρες το 24ωρο να βρίσκονται επί ποδός για να παρουσιάζουν μια εικόνα αξιοπρέπειας και σεβασμού πρώτα προς τα μνημεία τους και μετά προς τους επισκέπτες τους.

 Εκτός κι αν οι ιθύνοντες θέλουν να δώσουν με αυτή την εικόνα το πριν και το μετά των απογόνων του Δία με τον πλέον γλαφυρό τρόπο...αν αυτό είναι το ζητούμενο τότε σίγουρα έχουν πετύχει διάνα.


Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Η προέλευση των τοπωνυμίων στην Κρήτη και τα λάθη στη μετονομασία χωριών, όπως καταγράφηκαν το 1957




Η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών σε υπόμνημα της το 1957 ζητούσε από τις αρμόδιες αρχές να προστατεύσουν τον κρητικό τοπωνυμικό πλούτο καθώς πλείστα ονόματα περιοχών στο νησί μας έχουν ιστορία χιλιετηρίδων που δεν πρέπει να σβήσει εξαιτίας αμαθών, και όλως αναρμόδιων, όπως ανέφερε, κοινοτικών αρχόντων.

 Δυστυχώς η ιστορία σε αυτόν τον τόπο έχει να καταδείξει τεράστια λάθη κατά τη μετονομασία χωριών, περιοχών κ.α ,που η έλλειψη μόρφωσης και ιστορικής συνείδησης «ξαναβάπτισε» δίνοντας τους ονόματα άσχετα με το γενικό χαρακτήρα της κρητικής  τοπωνυμικής παράδοσης.

Ποτέ βέβαια δεν είναι αργά, αρκεί οι κάτοικοι αυτών των περιοχών και οικισμών να σκαλίσουν και πάλι την ιστορία τους και να απαιτήσουν να επιστρέψουν στα κρητικά τοπωνύμια , αυτά που θα τους συνδέσουν και πάλι μαζί της.


Εμείς απλά θα σας παραθέσουμε τις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την προέλευση ονομάτων χωριών της Κρήτης , που βρήκαμε μέσα στο υπόμνημα της ΕΚΙΜ, ξεκινώντας από το πλέον γνωστό: τα τοπωνύμια  που έχουν  κατάληξη –σος, -τος, -θος, -νθός,- νδρός, -νος, -να, των οποίων η προέλευση  χωρίς αμφιβολία ανάγεται στους προελληνικούς χρόνους.

 Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν ονόματα όπως το Τύλισος, Θέρισσο, Κανασός, Χαλασός, Αντάνασος, Αξός, Νιπηδητός, Σάμιτος, Αμνάτος, Μίλατος, Αγκάραθος, Μάραθο, Ζάκαθος, Ζώμινθος, Μίθοι, Ασφέντου (Άσφενδος) Βιάννος, Λιγόρτυνος, Σίτανος, Κάντανος, Αρχάνες. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και ορισμένα που προήλθαν από υποκορισμό όπως το Πυράθι, Λασίθι, Κράσι.

Ιδιαίτερα αξιόλογη, υπογράμμιζε τότε  η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών,  είναι η ομάδα τοπονυμίων νότια και νοτιοδυτικά της Ίδης όπου έχουμε τον Πανασό, την Νίβριτο, τη Νιθάβρη, τη Γέργερη (Το γάργαρον άκρον της μικρασιατικής Ίδης). 

Χαρακτηριστικά είναι και κάποια τοπωνύμια της Ανατολικής Κρήτης: Λάστρος, Ζίρος, Ζάκρος ( σχετικό με τους Ζακαρού, προϊστορικό λαό που μνημονεύεται σε αιγυπτιακά κείμενα), Ζού (Σύ: ύδωρ, το τοπωνύμιο αυτό απαντάται σε διαθήκη του 1611 προ της Τουρκοκρατίας). Επίσης προελληνικά πιθανόν να είναι και τα Κίσαμος, Σίλαμος, Νίμπρος, Ονιθέ.



Στο ίδιο υπόμνημα τονίζεται πως μεγάλο είναι το ποσοστό των αρχαίων ελληνικών τοπωνυμίων που έχουν έναν ιδιαίτερο αρχαικό χαρακτήρα. Ορισμένα μάλιστα εξ αυτών σώζονται χωρίς καμία λόγια ανάμιξη, τυπικώς και φθογγικώς αλώβητα στην αρχαία τους μορφή, προκαλώντας το θαυμασμό. Πανέθιμον, Βουκολιές, (βουκολία:  αγέλη βοών, βούσταθμος), Κεράμια, Φοίνικας, Ασκύφου, Καλλικράτης, Αποδούλου, Ανώγεια, Κρουσώνας, Χάρακας, Κισσοί, Σταλίδα, Μελισσουργειό, Πολεμάρχοι, Φιλήσια, Δρύς, Άνυδροι, Κάλαμος, Ξώπολι, Μέλαμπες, Νίππος, Ακτούντα, Όνυχας, Παλαίλιμνος, Όρος, Έλος, Άρδαχτος, Εξάντης, Αστυράκι, Τριπόδω, Ζωφόροι, Κιθαρίδα, Βούτες, Ασκοί, Σταμνιοί, Κρούστας, Γδόχια, Χαμαίζι, Λιθίνες, Χαμαίτουλο, Λαμνώνι, Βώσακος, Κοπετοί, Διονύσι, Ψυχρό.


Πολλά από τα αρχαία τοπωνύμια της Κρήτης έφθασαν σ εμάς μέσω γραπτών παραδόσεων ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιούνταν στον προφορικό λόγο. Πρόκειται σε ορισμένες περιπτώσεις για ονόματα γνωστών πόλεων της ελληνικής περιόδου και μάλιστα ορισμένα μνημονεύονται ως προελληνικά πχ. Πραισός, Λαμπηνή (Λάππα), Χερσόνησος, Γεράπετρο, Μώδι, Δράμια, Λέφτερνα, Ελούντα, Ρέθεμνος, Αξός, Νίστρωνας (Ιστρών), Ροτάσι, Βιάννος, Ανώπολις, Πύργος, Αράδενα, Μάλλες, Σίβα, Πάνορμο, Αιτάνια, Γαύδος, Νίδα , Κέντρος.

Σημαντικό είναι πως σε πολλά διατηρήθηκε αναλλοίωτη και η αρχαιοτάτη προφορά του τοπωνυμίου. Γιούχτας (Ιυτός), Σουμπάλλουσα (Συμβάλλουσα) Σούγια (Συία), Ντία (Δία).

Ελάχιστα είναι στην Κρήτη τα ρωμαικά τοπωνύμια: Πραιτώρια, Στάβιες, Ρούστικα ίσως και Πόμπια.

Άλλη κατηγορία τοπωνυμίων στην Κρήτη είναι τα βυζαντινά: Αντισκάρι, Δρογγάρι, Απεσωκάρι, Μαγαρικάρι, Μοίρες (τιμάρια). Σε αυτή την κατηγορία υπάγονται και τα τοπωνυμία αρχοντορωμαίων όπως Σκορδίλω, ή βενετών ευγενών όπως Μουσούρω.



Ελάχιστα είναι τα υπολείμματα της Αραβοκρατίας: Κατσαμπάς, Αποσελέμης, Αμιρά, Σαρακήνα, Σαρακηνόβιγλα, Ατισπάδες, Ατσιπόπουλο, αλλά και της Βενετοκρατίας : Μονοπάρι, Μονοφάτσι, Μαλεβίζι, Σπιναλόγγα.

Είναι χαρακτηριστικό πως  τα ελάχιστα τοπωνύμια που υποδεικνύουν εγκατάσταση ξενόγλωσσων στην Κρήτη φέρονται τυπικά και ουσιαστικά να είναι ελληνικά και τούτο γιατί σχηματίστηκαν από ελληνικά ονόματα: Σκλαβοπούλα, Σκλαβεροχώρι, Σκαλβόκαμπος, Βουργάρω, Βαρβάρω, Αρμένοι, Βαρβάροι. Όλα δείχνουν πως τα ονόματα αυτά επιβλήθηκαν από τους έλληνες περίοικους κι όχι από τους ξένους εγκαταστημένους εκεί, που έτσι κι αλλιώς ήταν λίγοι.

 Όσο για τα τουρκικά τοπωνύμια, όσο κι αν φαίνεται περίεργο είναι ελάχιστα κι αυτό επειδή ως γνωστόν στην Κρήτη έγινε εξισλαμισμός κι όχι άξια λόγου εγκατάσταση Τούρκων.

Θα πρέπει να σταθούμε εξάλλου σε μια ειδική κατηγορία τοπωνυμίων που προέκυψε εξαιτίας της μετονομαστικής πολιτικής του ελληνικού κράτους η οποία στόχο είχε τον εξελληνισμό των τοπωνυμίων και  στο τέλος κατέληξε σε μια τάση εξευγενισμού τους . Έτσι βλέπουμε το χωριό Σκιλλούς, από το φυτό Σκίλλα, να μετατρέπεται σε Καλλονή, ο συνοικισμός Μουχτάρω μετονομάσθηκε σε Ευαγγελισμό, τα Μετόχια Καμαριώτη, έγιναν Αηδονοχώρι. Το Πηγαιδούρι, αν και προέρχονταν από το πηγάδι, κι όχι από το γαιδούρι, έγινε Πολυθέα. Το χωριό Βαρβάρω μετονομάσθηκε σε Αρχάγγελο, (Βάρβαροι ονομάζονταν από τους Βυζαντινούς οι ξένοι μισθοφόροι), το Κανλί Καστέλλι  έγινε Προφήτης Ηλίας, αντί έστω να μετονομασθεί Λύκαστος το οποίο ήταν πιο κοντά του αρχαιολογικά ενώ η βυζαντινή Κατούνα μετονομάσθηκε σε Άγιο Δημήτριο.




Όπως εύστοχα παρατηρούσε τότε  η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, στις περιπτώσεις που είχαμε τούρκικα ή ξενικά τοπωνύμια δεν έγινε καμία προσπάθεια κατά τη μετονομασία να υιοθετηθεί έστω η προγενέστερη αρχαία ή μεσαιωνική ονομασία ή άλλη ιστορικά και αρχαιολογικά στηριζόμενη. 

Έτσι για παράδειγμα μιμηθήκαμε τους Αθηναίους και όταν έπρεπε να μετονομαστεί η περιοχή Τεκές της δώσαμε το όνομα Αμπελόκηποι . Μάλιστα όσοι είχαν την ευθύνη μετονομασιών κατέφευγαν σε πολύ κοινά ονόματα όπως Καλλιθέα, Πολυθέα, Κρυονέρι ή σε ονόματα Αγίων .

Της Ελένης Βασιλάκη 

Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

Εναέριες λήψεις κατάσβεσης της πυρκαγιάς στο ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου

 


Σίγουρα έχετε αναρωτηθεί κι εσείς πως βλέπουν από ψηλά τα σημεία όπου έχουν ξεσπάσει πυρκαγιές τα μέλη του πληρώματος των ελικοπτέρων που συμμετέχουν στην πυρόσβεση. 


Κι αν για εμάς το να επιχειρείς από μεγάλο ύψος, το να βρίσκεσαι πάνω απο μια εστία φωτιάς, το να βουτάς στη θάλασσα για να πάρεις νερό και μετά με αυτό να κάνεις κατάσβεση φαντάζουν κινηματογραφικά για τους ανθρώπους που τα ζούν καθημερινά είναι ρουτίνα.


Η σημερινή πυρκαγιά, που ξέσπασε στο ΧΥΤΑ του Αγίου Νικολάου, μας δίνει πάντως την ευκαιρία να λύσουμε την απορία μας για το πως μοιάζει ο κόσμος απο ψηλά όταν στο έδαφος υπάρχει φωτιά. Κι αυτό γιατί εξασφαλίσαμε εναέριες φωτογραφίες, από το ελικόπτερο που επιχείρησε στο σημείο, κάνοντας αρκετές ρίψεις νερού από αέρος.



Πρόκειται για το ελικόπτερο Kamov 32 της EFA VENTURES, το οποίο προέρχεται από την Ουκρανία και θα επιχειρεί στην Κρήτη, με βάση το Ηράκλειο ως τις 10 Οκτωβρίου.



Σε αυτό σήμερα, αλλά και κάθε φορά που καλείται να συμβάλει στην κατάσβεση πυρκαγιών, επιβαίνουν 2 χειριστές, ένας σύνδεσμος και ένας ιπτάμενος μηχανικός.



Σήμερα ειδοποιήθηκε περίπου στις 12.30 το μεσημέρι για την ανάγκη να στηρίξει το έργο των επίγειων πυροσβεστικών δυνάμεων στην κατάσβεση της πυρκαγιάς στο χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στον Άγιο Νικόλαο.



Λόγω των εύφλεκτων υλικών που υπάρχουν στους ΧΥΤΑ, αλλά και του αέρα που από σήμερα είναι πιο ενισχυμένος στην Κρήτη, η πυροσβεστική  φοβήθηκε τυχόν επέκταση της φωτιάς γι αυτό και αξιοποίησε κάθε μέσο για την έγκαιρη κατάσβεση της.




Τις φωτογραφίες μας διέθεσε το μέλος του πληρώματος του ελικοπτέρου Γιώργος Χαλκιαδάκης, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά και για το υλικό αλλά και για τη συμμετοχή τόσο του ίδιου όσο και των άλλων μελών του πληρώματος στην προσπάθεια να έχουμε φέτος όσο γίνεται λιγότερες καμένες εκτάσεις στο όμορφο νησί μας 


Η άλλη όψη του παραδείσου του φαραγγιού του Αποσελέμη...αυτή της εγκατάλειψης




 
Ξεχασμένο από το Δήμο Χερσονήσου είναι το πανέμορφο φαράγγι του Αποσελέμη, παρότι θα μπορούσε πραγματικά να γίνει πόλος έλξης για όσους αναζητούν εναλλακτικό τουρισμό στην καρδιά ενός τόπου, που μέχρι σήμερα προσφέρει θάλασσα και ήλιο.


Με χρηματοδοτήσεις ευρωπαϊκού προγράμματος κατασκευάστηκαν από το Δήμο υποδομές τόσο στη βόρεια όσο και στη νότια πλευρά του φαραγγιού ώστε να μπορούν να καθίσουν οι επισκέπτες, να ξεκουραστούν ακόμα και να κάνουν το πικ-νικ τους.



 Ωστόσο είναι φανερό πως... μια που κατασκευάστηκαν αυτές οι δομές και μία που εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους. 

Οι δύο τουαλέτες στη νότια είσοδο με τις σπασμένες πόρτες, τα σκουπίδια και χωρίς νερό είναι αδιάψευστοι μάρτυρες αυτής της εγκατάλειψης, και όχι μόνο. 

Στη βόρεια είσοδο κατασκευάστηκε, εκτός από τα πέτρινα καθίσματα και πάγκους, και μια πέτρινη βρύση. Ωστόσο όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες παρότι τοποθετήθηκαν σωληνώσεις ουδέποτε συνδέθηκε με νερό κι έτσι υπάρχει στο σημείο μόνο για το θεαθήναι.



Δυστυχώς δεν είναι μόνο αυτά. Σε όλο το μήκος του φαραγγιού, περίπου 4 χιλιόμετρα, η θέα των σκουπιδιών σε αποκαρδιώνει. 

Στην κοίτη, όπου κάποτε έρεε ο ποταμός Αποσελέμης, μπορείς να βρεις ότι βάζει ο νους σου: εκατοντάδες πλαστικά μπουκάλια (είδαμε από νερού και χλωρίνης μέχρι σαμπουάν), μεγάλες μεταλλικές πινακίδες, στεγνωτήρα πιάτων, που κοσμούσε τη ρίζα δέντρου, κι άλλα απίστευτα αντικείμενα που μαρτυρούν πως το φαράγγι έχει να καθαριστεί χρόνια.



Στην πρόσφατη εξόρμηση του Ορειβατικού Συλλόγου Ηρακλείου, μέλη του που γνώριζαν το πρόβλημα με τα σκουπίδια έφεραν μεγάλες σακούλες σκουπιδιών μήπως καταφέρουν να μαζέψουν έστω τα πλαστικά μπουκάλια του νερού. Μάταια όμως...μετά τα πρώτα χιλιόμετρα οι σακούλες γέμισαν χωρίς να καταφέρουν να καθαρίσουν το σύνολο του φαραγγιού.



Σε κακή κατάσταση είναι και κάποιες από τις ξύλινες πινακίδες που έχουν τοποθετηθεί για να γνωρίζουν οι επισκέπτες τα είδη των δέντρων, που ενδημούν στο φαράγγι.

Ταυτόχρονα η σήμανση είναι ανεπαρκής για όσους θέλουν να βρουν και να περπατήσουν το όμορφο μονοπάτι, που ξεκινά λίγο πριν φθάσουμε στο νότιο άκρο του φαραγγιού, και το οποίο διατρέχει το δάσος.

Για να είμαστε δίκαιοι πάντως ευθύνες γι αυτή την εικόνα πρέπει να επιρρίψουμε και σε ορισμένους, δήθεν φυσιολάτρες, που περπατούν στο φαράγγι και αφήνουν πίσω τους τα σκουπίδια τους ενώ συμβάλλουν και στην καταστροφή των υποδομών του, πχ των τουαλετών.



Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

Μια ανάσα από την πόλη αλλά τόσο όμορφο το φαράγγι του Αποσελέμη




Παρότι κοντά στο Ηράκλειο, και με σχετικά εύκολη πρόσβαση, το φαράγγι του Αποσελέμη παραμένει άγνωστο στο ευρύ κοινό.

Το νότιο άκρο του τοποθετείται στην περιοχή του Αγίου Πνεύματος, στις Ξεροκαμάρες, ενώ το βόρειο στο ύψος του οικισμού Αγριανά. Μπορεί να περπατηθεί με αφετηρία είτε τη μια πλευρά του είτε την άλλη, με το συνολικό μήκος του να ανέρχεται σε περίπου 4 χιλιόμετρα και με τους χωμάτινους δρόμους, που σε οδηγούν και σε βγάζουν από αυτό, στα περίπου 8 χιλιόμετρα. Το υψόμετρό του είναι 120 μέτρα  στο νότιο άκρο του και μόλις 13 μέτρα στο βόρειο.



Το πρώτο τμήμα του φαραγγιού, ξεκινώντας από τα νότια μοιάζει με κοιλάδα, από το κέντρο της οποίας διέρχεται ο ποταμός, ωστόσο στη συνέχεια οι πλαγιές του γίνονται απότομες και σε σημεία τους σχεδόν κατακόρυφες, με ύψος που αγγίζει τα 200 μέτρα. Πλησιάζοντας προς τα Αγριανά το σκηνικό παραπέμπει ξανά σε κοιλάδα αρκετά ομαλή, η οποία φθάνοντας στη γέφυρα της ΕΟ διακόπτεται, μια και από δω και κάτω σχηματίζεται ο υγρότοπος των εκβολών του Αποσελέμη.



Ένα μεγάλο τμήμα της κοίτης του ποταμού είναι γεμάτο από λεία, λόγω του νερού, αλλά ευτυχώς όχι ολισθηρά,  βράχια που πρέπει να προσπεράσει ο περιπατητής ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας τα. Η υπόλοιπη διαδρομή είναι γεμάτη βότσαλα ενώ προς τα νότια, από ένα σημείο και πέρα υπάρχει στενό αλλά όμορφο μονοπάτι μέσα σε δάσος.





 Γενικότερα η παραποτάμιος βλάστηση είναι έντονη στο μεγαλύτερο μέρος του φαραγγιού, με τη μυρωδιά της λυγαριάς να ξεχύνεται στον αέρα, χωρίς να λείπουν τα  πλατάνια, χαρουπιές, οι αγριοδάφνες, οι αγριελιές, οι δρύες και πολλά άλλα δέντρα.

Κάτω από μια τεράστια δρύ βρήκαμε μια πέτρα γεμάτη απολιθώματα από διαφόρων μεγεθών κοχύλια. Εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς πόσα εκατομμύρια χρόνια πέρασαν απο τότε

Όσο για την πανίδα του φαραγγιού του Αποσελέμη ο Δήμος Χερσονήσου έχει καταγράψει τον σκατζόχοιρο, το λαγό, τη ζουρίδα, το καλογυναικάρι, τη βιτσίλα, τον κοτσυφό, τ' αγριοπερίστερα, τα λαδεράκια, τους  ασκορδαλλούς, τα σπουργίτια, τις σαύρες, τα φίδια και φυσικά τους χοχλιούς. Εμείς πάντως βρήκαμε και σας παρουσιάζουμε μέχρι και απολιθώματα θαλάσσιας ζωής, προφανώς εκτομμυρίων ετών, τα οποία εντοπίσαμε νότια του φαραγγιού.



Για να ολοκληρώσει κάποιος το πέρασμα του θα χρειαστεί πάνω κάτω 3-4 ώρες ανάλογα με το ρυθμό που περπατά, μια διαδρομή που σίγουρα θα απολαύσει καθώς αρκεί και μόνο η ιδέα πως εκεί κάπου, ανάμεσα στα εκτελούμενα έργα για την κατασκευή υπέργειων δρόμων, υπάρχει ένας μικρός παράδεισος, που μπορεί να του στέρησαν το νερό, λόγω φράγματος, όμως αγωνίζεται και παραμένει πράσινος και ευωδιαστός.  







Οι ρίζες αυτής της χαρουπιάς έχουν εγκλωβιστεί ανάμεσα σε διαφορετικά στρώματα βράχων παρολαυτά το δέντρο όχι μόνο κατάφερε να επιβιώσει αλλά έσκισε το βράχο στα δύο και παίρνει από εκεί ανάσες.





Στην κορυφή της Χαλασοκεφάλας...εκεί που χορταίνει το μάτι και γεμίζει η ψυχή μαγικές εικόνες

Η Κρήτη είναι γεμάτη εκπλήξεις. Όσο κι αν νομίζουμε πως την ξέρουμε, έχοντας ταξιδέψει από το ένα άκρο της ως το άλλο, πάν...