Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2016

Η Μινωική Πρωτοχρονιά και το σύστημα μέτρησης του χρόνου των Μινωιτών




Όσο μελετά κανείς την οργάνωση και τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας των Μινωιτών τόσο περισσότερο μένει έκθαμβος από τη σοφία, την αποτελεσματικότητα  αλλά και το μυστικισμό που τη διακρίνει.

Με αφορμή την αλλαγή του χρόνου που περιμένουμε, σε λίγες ώρες, αξίζει να δούμε πως λειτουργούσε ο μινωικός χρόνος, βασιζόμενοι σε στοιχεία που συνέλεξε και παρουσίασε στο Συνέδριο της Ένωσης Ξεναγών Κρήτης τον περασμένο Φεβρουάριο ο Αμερικανός συγγραφέας και ερευνητής Δρ Jack Dempsey.

Ο κ Dempsey ζει τα τελευταία χρόνια στην Κρήτη και μιλώντας μαζί του είναι εύκολο να διακρίνεις το θαυμασμό του για τους Μινωίτες και τα όσα εκπληκτικά είχαν καταφέρει. Αποτέλεσμα αυτού του θαυμασμού είναι το βιβλίο του Calendar House: Clues to Minoan Time from Knossos Labyrinth στοιχεία για το οποίο μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του http://ancientlights.org/


Σύμφωνα με τον Αμερικανό συγγραφέα, παρά τα 100 χρόνια που μελετάμε τους Μινωίτες, υπάρχουν ακόμα 2 μεγάλα άλυτα μυστήρια: ως προς κεντρικό σύστημα μέτρησης του χρόνου τους και ως προς το πώς λειτουργούσε το πολιτικό σύστημα οργάνωσης και εξουσίας τους, έτσι ώστε να κρατά ενωμένες τόσες πολλές και ανεξάρτητες μεταξύ τους κοινότητες και περιοχές.

Ο κ Dempsey αναφέρει πως ο «Μίνωας», στη γλώσσα και στην παράδοση, συνδέεται με τον ήλιο, τη σελήνη και τα αστέρια. Ο Μινωίτης Βασιλιάς, παρότι αποκαλούνταν βασιλιάς κυβερνούσε 8-9 χρόνια και όχι ισόβια, όπως για παράδειγμα ο Φαράω.


Στον αυθεντικό θρόνο του στην Κνωσό υπάρχουν ευδιάκριτα κάποια στοιχεία. Οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι υπάρχει ένας δίσκος, που μπορεί να είναι ήλιος ή κάποιο άστρο. Κάτω από το δίσκο υπάρχει μια απεικόνιση σε σχήμα μηνίσκου, πιθανότατα η νέα σελήνη. Και κάτω από το δίσκο και το μηνίσκο της νέας σελήνης, ένα σχέδιο σαν βουνό, με ένα ζευγάρι κέρατα.

Είναι εντυπωσιακή η ανακάλυψη που έκανε το 2002, η Βρετανίδα αρχαιολόγος Lucy Goodison αναφορικά με το τι συμβαίνει με τον ήλιο σε κάθε Χειμερινό Ηλιοστάσιο μέσα στην αίθουσα του θρόνου στην Κνωσό. Κατά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο, μέσα  στο καταχείμωνο, ο ήλιος «πεθαίνει» στο πιο αδύναμο σημείο του κύκλου του, και κατόπιν αρχίζει ξανά την καινούρια πορεία του. Εκείνη την ημέρα, λοιπόν το φως του ήλιου εισέρχεται από τη νότια εξώθυρα, περνά μέσα από τη βόρεια εσώθυρα και αγγίζει το θρόνο της Κνωσού.

Οι Μινωίτες προκύπτει πως τοποθέτησαν το θρόνο και τις πόρτες μέσα στο χώρο σε συμφωνία με το χρόνο κι αυτή  είναι η καλύτερη απόδειξη που μπορούσαν να μας δώσουν σχετικά με την πρωτοχρονιά τους.

Αυτός είναι ο κεντρικός άξονας τους για τη μέτρηση ημερών, μηνών, ετών και χρονικών κύκλων: το κεντρικό, συμβολικό σημείο όπου η Μινωική κοινωνία συνδέεται με τους κύκλους της φύσης και τη μεγάλη της δύναμη για αναγέννηση.

Η φάση της σελήνης που περισσότερο ταιριάζει με το νεαρό, καινούριο ήλιο του καταχείμωνου είναι αυτή που υπάρχει πάνω στο θρόνο του Μίνωα.

Ας δούμε όμως τι συμβαίνει έξι μήνες αργότερα, την ημέρα του Θερινού Ηλιοστασίου: Ο ήλιος στο ζενίθ της ισχύος του, εισέρχεται και πάλι στο δωμάτιο, από την απέναντι βορινή εξώθυρα και περνά μέσα από τη νότια εσώθυρα. Από αυτή την θερινή του κορυφή βουτά κάτω, μέσα στις σκιές και στο σκοτάδι του υπόγειου λάκκου της «λεκάνης καθαρμών», που βρίσκεται απέναντι ακριβώς από το θρόνο.

Πέρα από τον ήλιο και τη σελήνη στο θρόνο βλέπουμε ένα κερασφόρο βουνό. Τα  κέρατα, ενός βουνού ή ενός ταύρου αποτελούσαν σημαντικά και κεντρικά σύμβολα για τους Μινωίτες. Ο κ Dempsey τονίζει πως ο αρχαιολόγος Sandy MacGillivray έδειξε ότι οι Μινωίτες πιθανόν δανείστηκαν ορισμένες σημασίες για το κερασφόρο βουνό από τους Αιγύπτιους. Η φιγούρα τους, που ονομάζεται “djew” απεικόνιζε τα ταφικά βουνά των οικογενειών και των προγόνων στις δυο πλευρές της κοιλάδας του Νείλου.

Η  Αυστραλή  αρχαιολόγος Louise Hitchcock είχε καταδείξει πως  αυτά τα «κέρατα του καθαγιασμού» σηματοδοτούσαν την είσοδο σε χώρους ιερούς. Από τη μεριά του ο Jeffrey Soles και άλλοι απέδειξαν πως οι Μινωίτες φρόντιζαν με μεγάλη προσοχή τους χώρους ταφής της οικογένειάς τους για πολλές γενιές.

Η Goodison ανακάλυψε πως οι δύο μεσαίες θύρες της αίθουσας του θρόνου συμπίπτουν με τις ετήσιες «ημέρες των νεκρών», πράγμα που φανερώνει έναν λαό πολύ συντηρητικό, με μακρόχρονη μνήμη. Όπως και οι Αιγύπτιοι, έτσι και οι Μινωίτες, ως άτομα, προέρχονταν από τους προγόνους τους και σε αυτούς επέστρεφαν. Η εναρμόνιση με τις αρχαιότερες μεθόδους και τις αξίες της οικογένειάς τους ήταν ο τρόπος να διατηρούν την ευημερία και την ευταξία, σε αυτή τη ζωή και επιπλέον σήμαινε την υπόσχεση μιας αναγέννησης και νέας ζωής στην επόμενη.

Είναι γνωστό πως η  Μινωική θρησκεία ξεκίνησε στα βουνά, πάνω στις κορυφές και τις σπηλιές και  η Κνωσός εμπεριέχει χαρακτηριστικά των βουνών, των κορυφών και των σπηλαίων σε όλη της την έκταση. Η αρχαιολογία μάς λέει ότι η Κνωσός δεν χτίστηκε από έναν βασιλιά ή μια βασιλική οικογένεια αλλά  χτίστηκε και αποτέλεσε το κοινό τελετουργικό κέντρο, όχι σύμφωνα με ταξικές κοινωνικές διαβαθμίσεις, αλλά μέσω των σχέσεων ανάμεσα στις Μινωικές οικογένειες.

Αν παρατηρήσει κανείς το θρόνο στο μινωικό ανάκτορο της Κνωσου , σε αντίθεση με τους περισσότερους θρόνους γνωστών βασιλιάδων και Φαραώ, αυτός βρίσκεται απέναντι και περιβάλλεται από πολλά καθίσματα για άλλους ανθρώπους. Δε μοιάζει να  είναι χώρος όπου ένα άτομο αποφασίζει τα πάντα μόνο του

Στο σημείο αυτό ο κ Dempsey μας βάζει σ ένα άλλο ζήτημα, όχι όμως άσχετο με τα προηγούμενα, διερωτώμενος γιατί  οι Μινωίτες ύφαιναν το σχήμα της Λάβρυς, του διπλού πέλεκυ, στα ρούχα τους και γιατί οι κοινοί Μινωίτες, αλλά και η ελίτ τους, ήθελαν το ταξίδι προς την άλλη ζωή να φωλιάζει μέσα στο σχήμα το διπλού πέλεκυ;

Όπως δείχνει ο Σουηδός αστρονόμος Goran Henriksson, οι Μινωίτες πιθανόν έβλεπαν το διπλό πέλεκυ ακόμα και στον αστερισμό του Ωρίωνα.

Είναι περίεργο που κάθε  χρόνο, η ακτίνα του ήλιου του Χειμερινού Ηλιοστασίου διασταυρώνεται με τον ήλιο του Θερινού Ηλιοστασίου ακριβώς στο κέντρο της αίθουσας του θρόνου στην Κνωσό σχηματίζοντας ένα αόρατο Χ. Το Χ είναι ένα σχήμα που πλησιάζει πολύ το διπλό πέλεκυ.

Το 2012, ο Peter Warren, ένας από τους μεγαλύτερους αρχαιολόγους για τη Μινωική Κρήτη, εξέδωσε μια κριτική σύνοψη των 25 ετών της Μινωικής έρευνας.Ο Warren βρήκε 2 βασικά χαρακτηριστικά στον κόσμο τους.Το ένα ήταν η «ετεραρχία», μια συνεχής “μεταβαλλόμενη αστάθεια” ανάμεσα σε πολύ ανεξάρτητες κοινότητες.Το άλλο ήταν κάποιου είδους οργανωτική εξουσία, πιθανόν στην Κνωσό ,που χρησιμοποιούσε παραδοσιακές πρακτικές, όπως δημόσιους εορτασμούς και φεστιβάλ, ώστε να κρατήσει ενωμένη αυτή την ποικιλόμορφη κοινωνία για πολλούς αιώνες ειρήνης.

Αν η αρχαιολογία δεν είναι σε θέση να μας δείξει κάποιον Μινωικό δικτάτορα ή παντοδύναμο βασιλιά, τότε μένουμε με την Κνωσό στη θέση του πλέον εξελιγμένου τηρητή του χρόνου και του πλέον αποτελεσματικού οργανωτή ολόκληρου του έργου των Μινωιτών.



Τετάρτη, 28 Δεκεμβρίου 2016

Μια διαφορετική θεωρία για την κλιματική αλλαγή με επίκεντρο την κοσμική ακτινοβολία


Μέσα στο βομβαρδισμό αναλύσεων που βλέπουμε καθημερινά για την υπερθέρμανση του πλανήτη, λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, πως θα σας φαινόταν η άποψη πως το κλίμα της γης δεν μπορεί να επηρεαστεί από τον άνθρωπο και την απρόσεκτη δράση του αλλά μόνο από τον ήλιο και την κοσμική ακτινοβολία του;

 Το πρώτο πράγμα που σίγουρα θα σκεφτείτε κανείς είναι αν αυτό ισχύει γιατί υπάρχουν τόσοι ειδικοί που μιλούν για υπερθέρμανση του πλανήτη και ψέγουν όλους εμάς επειδή δεν σεβόμαστε το περιβάλλον και με τις πράξεις ή τις παραλήψεις μας επισπεύδουμε την καταστροφή του ίδιου του κόσμου στον οποίο ζούμε;



Η Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος έχει ασχοληθεί εκτενώς με το ζήτημα και ο τέως πρόεδρος της και νυν μέλος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ανθρωπολογικής Ένωσης Νίκος Πουλιανός, μας παρουσιάζει τη θεωρία τους, που πραγματικά μας βάζει σε προβληματισμό.

Για την Ανθρωπολογική Εταιρεία η αναζήτηση της αλήθειας γύρω από αυτό το σοβαρό ζήτημα ξεκίνησε 2004-2005, όταν στη διάρκεια του  παγκόσμιου συνεδρίου σπηλαιολογίας, ρώτησαν ειδικούς επιστήμονες από το εξωτερικό τι επίδραση μπορεί να έχει η υπερθέρμανση του πλανήτη στο μικροκλίμα στα σπήλαια. Η απάντηση που πήραν ήταν πως όλο αυτό που λέγεται περί υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι παραμύθι που εξυπηρετεί πολιτικές.

Κάπως έτσι άρχισε να διερευνά περαιτέρω το ζήτημα η Ανθρωπολογική Εταιρεία για να διαπιστώσει πως υπήρχαν αρκετοί  επιστήμονες, ανά τον κόσμο, κυρίως αστροφυσικοί, που ισχυρίζονταν πως  το κλίμα της γης δεν επηρεάζεται από τον  άνθρωπο αλλά από τον  ήλιο και την κοσμική ακτινοβολία, από το κέντρο του γαλαξία.


Ψάχνοντας οι ανθρωπολόγοι για απαντήσεις ανέτρεξαν  στο παρελθόν και βρήκαν πως το κλίμα της Ελλάδος, πριν από 850.000 χρόνια, δηλαδή πριν τον αρχάνθρωπο, έμοιαζε αρκετά με αυτό που υπάρχει σήμερα στη Σιβηρία. Δηλαδή στη Χαλκιδική υπήρχαν μέρες που έφτανε η θερμοκρασία στους -30ο C. 

Στην πορεία είδαν πως, γύρω στα 400.000 πΧ.  οι ιπποπόταμοι έφτασαν μέχρι την Γερμανία, καθώς το κλίμα ήταν ιδιαίτερα θερμό στην Ευρώπη. Να ήταν οι αρχάνθρωποι λοιπόν εκείνοι που με την δραστηριότητα τους επηρέασαν το περιβάλλον και προκάλεσαν τέτοια αύξηση της θερμοκρασίας;

Έτσι κατέληξαν πως προφανώς υπάρχει ένα είδος περιοδικότητας σε τέτοια φαινόμενα, την οποία είχε μελετήσει εκτενώς και ο Γιουγκοσλάβος αστρονόμος Μιλουντίν Μιλάνκονβιτς, αυθεντία στα ζητήματα των παγετώνων. Ο Μιλάνκονβιτς είχε αναφερθεί στην περιοδικότητα των περιόδων με παγετώνες , ανά 100.000 χρόνια.

Μήπως λοιπόν πίσω από τις θεωρίες για υπερθέρμανση του πλανήτη κρύβονται οικονομικά συμφέροντα; Γιατί πως αλλιώς να εξηγήσει κανείς αυτό που συμβαίνει και τη βιομηχανία που έχει στηθεί πίσω από την προστασία του πλανήτη λόγω υπερθέρμανσης;

Ο κ Πουλιανός μας λέει πως πέρα από την περιοδικότητα, ένα εξίσου σημαντικό στοιχείο που πρέπει να δούμε, αναφορικά πάντα με τις αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν το κλίμα της γης, είναι οι ηλιακές κηλίδες ή ηλιακές εκρήξεις.

Μια τέτοια μικρή καταιγίδα είχε γίνει αιτία το 1989 να βυθιστεί ο μισός Καναδάς στο σκοτάδι για 12 ώρες . Το 2014 η εφημερίδα Ουάσιγκτον Ποστ είχε δημοσιεύσει πως για λίγες ώρες μια τέτοια υπέρ καταιγίδα δεν χτύπησε την γη καταστρέφοντας τη συθέμελα.  

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο κ Πουλιανός, το κλίμα στον πλανήτη μας αλλάζει όχι όμως εξαιτίας των λόγων που μας παρουσιάζουν οι «ειδικοί». Εμείς ως άνθρωποι, σημειώνει, μπορούμε να επηρεάσουμε το κλίμα σε ένα απειροελάχιστο ποσοστό. Η πραγματική αιτία που μας θέτει σε κίνδυνο είναι η κοσμική ακτινοβολία .

Αξίζει  ν αναφέρουμε πως εδώ και χρόνια οι επιστήμονες «πιάνουν» κοσμικές ακτίνες πολύ υψηλής ενέργειας που προέρχονται από το κέντρο του γαλαξία μας. Διεθνής ομάδα αστρονόμων πιστεύει ότι εντόπισε την πηγή της κοσμικής ακτινοβολίας και αυτή είναι η τεράστια μαύρη τρύπα στην «καρδιά» του γαλαξία.

Η μαύρη τρύπα λειτουργεί ως ένας κοσμικών διαστάσεων φυσικός επιταχυντής, δημιουργώντας ακτινοβολία με ενέργειες που είναι τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερες από αυτές που δημιουργούνται στον μεγαλύτερο επιταχυντή της Γης, στο CERN.

Οι ερευνητές από 12 χώρες, με επικεφαλής τον Βέρνερ Χόφμαν του γερμανικού Ινστιτούτου Πυρηνικής Φυσικής Μαξ Πλανκ στη Χαϊδελβέργη, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature" διαπίστωσαν πως η Γη «βομβαρδίζεται» συνεχώς από σωματίδια υψηλής ενέργειας (πρωτόνια, ηλεκτρόνια και ατομικούς πυρήνες) που έχουν κοσμική προέλευση.

Το ότι ο κίνδυνος για τον πλανήτη μας δεν είναι η δράση του ίδιου του ανθρώπου αλλά φαινόμενα έξω από το δικό του έλεγχο φαίνεται και στο διάταγμα του προέδρου των ΗΠΑ που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου τον περασμένο Οκτώβριο. Με αυτό, ο Μπαράκ Ομπάμα έδινε εντολή για τη χάραξη ενός σχεδίου και τη λήψη μέτρων με στόχο την προστασία του ανθρώπινου πολιτισμού από τις πιθανές καταστροφικές συνέπειες μιας γεωμαγνητικής καταιγίδας.


Στο διάταγμα αναφερόταν πως οι διάφορες αρχές των ΗΠΑ θα πρέπει να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για να προετοιμάσουν μια στρατηγική αντιμετώπισης «διαστημικών καιρικών φαινομένων» όπως οι ηλιακές εκλάμψεις που μπορούν να έχουν «σοβαρές επιπτώσεις σε κρίσιμα συστήματα υποδομών και τεχνολογίες».

Ε.Β

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

Ανθεί η οικοδομική δραστηριότητα στον καταυλισμό των Ρομά που μετατρέπεται πλέον σε κανονικό χωριό





Οικοδομική δραστηριότητα, που κινείται αντιστρόφως ανάλογα με την οικονομική κρίση, την οποία βιώνει ο χώρος της οικοδομής γενικότερα στον τόπο μας, παρατηρείται τα τελευταία τουλάχιστον δύο χρόνια στον καταυλισμό των Αθίγγανων στη Νέα Αλικαρνασσό. 

Μάλιστα πλέον ίσως θα έπρεπε να αλλάξουμε όνομα στο σημείο κι αντί για καταυλισμό να το αποκαλούμε χωριό, μια και σε τέτοιο εξελίσσεται.

Οι παλιές πρόχειρες κατασκευές με τα μαδέρια και τα νάιλον έχουν δώσει τη θέση τους σε νέα σύγχρονα και πολύ μεγαλύτερα σπίτια, που θα ζήλευαν ακόμα και τα καλύτερα προάστια της πόλης.

Βέβαια τα σκουπίδια, οι λάσπες και η γενικότερη εικόνα χωματερής δεν έχει εκλείψει από την περιοχή, δημιουργώντας έντονες αντιθέσεις με το καινούργιο που δημιουργείται .


Κι αν ακόμα κάποιοι ελπίζουν πως ο παράνομα κατειλημμένος χώρος από τους Ρομά κάποια στιγμή θα αδειάσει και θα γίνει στη θέση του Εμπορικό κέντρο, μάλλον πλανώνται πλάνην οικτράν. 

Αν καμία Πολιτεία και επίσημος φορέας δεν κατάφερε να μετακινήσει τους Αθίγγανους από το χώρο αυτό, όταν ακόμα διέμεναν σε τσαντίρια, πως θα το κάνει τώρα που έχτισαν σπίτια και δημιούργησαν έναν κανονικό οικισμό;

Η ευκαιρία χάθηκε, και μάλιστα αφήνοντας πίσω της πολλά ερωτηματικά, όταν βρέθηκε άλλη περιοχή και δόθηκαν χρήματα σε οικογένειες Αθίγγανων για να μετακομίσουν εκεί και να δημιουργήσουν νέα σπίτια.



Το ζήτημα που γεννάται λοιπόν, και θα πρέπει κάποια στιγμή να το δουν κατά πρόσωπο οι αρμόδιες αρχές,  είναι μήπως έτσι όπως η Πολιτεία άφησε και εξελίχθηκαν τα πράγματα πρέπει να έλθει τώρα και να νομιμοποιήσει την παρανομία; 

 Ούτε οι πρώτοι ούτε οι τελευταίοι είναι οι Ρομά της Νέας Αλικαρνασσού που καταλαμβάνουν παράνομα δημόσιο χώρο στην Ελλάδα, τουλάχιστον ας έχουν υποδομές φωτισμού και ύδρευσης 
για να  μην κλέβουν ρεύμα και νερό αλλά να αναγκάζονται να το πληρώνουν όπως όλοι οι Ηρακλειώτες και να αντιμετωπίζονται φορολογικά όπως το σύνολο των Ελλήνων πολιτών.



Σάββατο, 17 Δεκεμβρίου 2016

Ο Άγιος Βασίλης φέτος έρχεται από Κρητικό φαράγγι κάνοντας ραπέλ




Αν νομίζετε πως ο Άγιος Βασίλης έρχεται στην Κρήτη με έλκηθρο κι άλλα τέτοια παρωχημένα μέσα, πως κατεβαίνει καμινάδες και κυρίως πως είναι άντρας, είστε γελασμένοι. Ο Άγιος φέτος την είδε αλλιώς...και κατηφορίζει προς τα μέρη μας, με σχοινιά από φαράγγι.


Ναι, πράγματι κάνει ραπέλ, όπως λέγεται στη γλώσσα όσων λατρεύουν την κατάβαση φαραγγιών και βράχων με σχοινιά και ειδικό εξοπλισμό, πράγμα που μαρτυρούν και οι σχετικές φωτογραφίες που δημοσιεύει το e-storieskritis.blogspot.gr.

Η θηλυκή Άγιο Βασιλίτσα λέγεται Μάρω Σφακιανάκη και επέλεξε αυτό τον ευφάνταστο τρόπο για να κατέβει  σήμερα με την επταμελή παρέα της το φαράγγι του  Βαθέ  στα νότια του νομού Ηρακλείου.

Μάλιστα οι πληροφορίες αναφέρουν πως έψαλε και τα κάλαντα σε νέα έκδοση πιο "προχωρημένη"…που έκανε το φαράγγι να τρίζει συθέμελα από τα γέλια όσων τη συνόδευαν στο διαφορετικό αυτό ταξίδι.


 Εμείς να ευχηθούμε στη Μάρω και όλα τα παιδιά των φαραγγιών πάντα οι καταβάσεις τους να είναι τόσο ευχάριστες και ενδιαφέρουσες.

Ε.Β

(Ευχαριστώ το Χριστόφορο Χειλαδάκη για το φωτογραφικό του υλικό)




Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2016

Η παραγωγή ελαιολάδου στην Αργεντινή ταρακουνά το "ροζ συννεφάκι" μας




Μπορεί η τεχνολογία να έχει ρίξει τα σύνορα και το διαδίκτυο να μας επιτρέπει σε πραγματικό χρόνο να έχουμε εικόνα για το τι συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο όμως μάλλον σε κάποια πράγματα εξακολουθούμε να είμαστε βαθιά νυχτωμένοι επιλέγοντας να ζούμε πάνω σ ένα "ροζ συννεφάκι".

Κι αυτό το συννεφάκι είναι τόσο ροζ στην περίπτωση των αγροτών μας που δεν τους αφήνει να δουν ξεκάθαρα ότι πλησιάζουν γύρω του απειλητικά τεράστια γκρίζα σύννεφα έτοιμα να ξεσπάσουν σε καταιγίδα.

Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι μιλάμε για τους ελαιοπαραγωγούς, που ενώ ο ανταγωνισμός γύρω τους έχει ξεφύγει πέρα από κάθε έλεγχο, εκείνοι εξακολουθούν να πιστεύουν πως βρίσκονται ακόμα μέσα στο "παιγνίδι" και έχουν τη δύναμη να το ορίζουν.

Τυχαία εντόπισα πρόσφατα στο blog hypothesis61.blogspot.gr το διάλογο με έναν Έλληνα, τον Παύλο, που ζει πλέον στην Αργεντινή και δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον τομέα του ελαιολάδου. Τα όσα περιέγραφε με άφησαν άφωνη καθώς δεν μπορούσα καν να διανοηθώ πως αυτή τη στιγμή η Αργεντινή είναι μια χώρα με τόσο προχωρημένη καλλιέργεια ελιάς.

 Και δεν μιλάμε απλά για τις απέραντες εκτάσεις με ελαιόδεντρα που διαθέτει αλλά και για μια ποιότητα λαδιού αξεπέραστη. Γιατί μέχρι σήμερα μπορεί να ξέραμε πως οι Τυνήσιοι και  οι Τούρκοι διαθέτουν επίσης μεγάλη παραγωγή λαδιού αλλά πάντα βάζαμε μπροστά τη δική μας ξεχωριστή ποιότητα στο προϊόν και νιώθαμε πως τουλάχιστον εκεί υπερτερούμε και κανείς δεν μπορεί να μας ξεπεράσει.

Όμως μάλλον οι γνώσεις μας περί του τι συμβαίνει στον κόσμο αναφορικά με το ελαιόλαδο είναι πολύ στενές και η οπτική μας πολύ κοντόφθαλμη.


Κι εδώ επιστρέφουμε στον Παύλο και στα όσα διηγείται για την Αργεντινή. Όπως αναφέρει , αρχικά βρέθηκε στην Catamarca, στα σύνορα με την Χιλή, όπου είδε τεράστια οργανωμένα αγροκτήματα με νέα ελαιόδεντρα, σε συστηματική καλλιέργεια και κυριότερη ποικιλία την Κορωνέικη. Εκεί ο ιδιοκτήτης αγροκτήματος του πρότεινε να παραμείνει και να εργαστεί για λογαριασμό του στο κτήμα του, στο οποίο υπήρχαν 600.000 ελαιόδεντρα

Ο ίδιος περιγράφει: «Ξέρεις μέχρι τότε πίστευα σχεδόν τυφλά ότι το ελαιόλαδο έχει κέντρο τη Μεσόγειο. Οι δικοί μου ,όλο το χωριό, οι γεωπόνοι, οι υπάλληλοι του Υπουργείου Γεωργίας, όλοι νομίζουν πως εμείς παράγουμε λάδι και όλος ο κόσμος τρέχει να αγοράσει το λάδι μας. Δεν ήξερα τίποτα. H εποχή που εγώ έμεινα τον δεύτερο χρόνο στην Catamarca ήταν η εποχή της μεγάλης αλλαγής στην παραγωγή του ελαιόλαδου παγκοσμίως. Παρότι η κατανάλωση κατά κάτοικο είναι μικρή εκτός Μεσογείου, η μεγάλη αύξηση στην ζήτηση είναι αλλού : Λατινική Αμερική, ΗΠΑ, Καναδάς,Κίνα Αυστραλία. Αυτές οι αγορές άρχισαν να έχουν μεγάλη ζήτηση ελαιόλαδου. Τα αποτελέσματα όμως ήταν απογοητευτικά. Ένα παγκόσμιο καρτέλ εξαγωγών με έδρα την Ιταλία έκανε τα πάντα για να διαλύσει την τάση, με αγορά ελαιόλαδου από όλες τις χώρες αναμείξεις από διάφορες σεζόν, παραδόσεις χωρίς συνέπεια. Κι εμείς στην Ελλάδα ήμασταν οι τελευταίοι του χωριού. Απλώς εξαγάγαμε μεγάλες ποσότητες στους Ιταλούς. Ξέρεις δεν φταίμε και πολύ .Υπάρχει μια ισορροπία συμφερόντων που συμφωνεί σε μια ιδιαίτερη συνθήκη. Το λάδι πωλείται με βάση την ημερομηνία εμφιάλωσης, χωρίς πιστοποίηση της προέλευσης και της σεζόν. Όλη η Μεσόγειος είναι αγκιστρωμένη σε αυτό. Αν εξαιρέσεις την Ισπανία που έχει εκτάσεις με μεγάλες καλλιέργειες όλοι οι άλλου παλεύουν με μικροιδιοκτησίες και μικροπαραγωγές»

Κάποια στιγμή βέβαια οι χώρες που μπήκαν στο παιγνίδι της κατανάλωσης ελαιολάδου σκέφτηκαν αντί να είναι θύματα του κάθε μαφιόζου ή κάθε ανοργάνωτου συνεταιρισμού να αρχίσουν να παράγουν ελαιόλαδο αντί να εισάγουν. Έτσι Κινέζοι, Καλιφορνέζοι, Τεξανοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί δημιούργησαν τεράστιες , σε σχέση με τα μεσογειακά δεδομένα, και ολοκληρωμένες καλλιέργειες ελιάς, με χαμηλότερο κόστος και καλύτερη ποιότητα.

Καλύτερη ποιότητα; Θα αναρωτηθείτε εύλογα, κι όμως, ναι, υπάρχει και καλύτερη ποιότητα από το λάδι που παράγεται στη Μεσόγειο καθότι η ποιότητα είναι μετρήσιμο μέγεθος. Αφορά όχι μόνο οξύτητα αλλά και πολυφαινόλες, αντιοξειδωτικά, ιχνοστοιχεία, κλπ.


Σε μια οργανωμένη καλλιέργεια όλα αυτά τα εξασφαλίζεις από την αρχή στην ελιά, εξηγεί ο Παύλος και προσθέτει πως στην  Catamarca είχαν στο αγρόκτημα  εδαφολογικό και χημικό εργαστήριο . Μπορούσαν ανά πάσα ώρα και στιγμή να ελέγξουν όλες τις παραμέτρους, σε σχέση με την ποιότητα του λαδιού, τη ώρα που στην Ελλάδα τέτοια εργαστήρια δεν μπορείς να βρεις ούτε στην πρωτεύουσα και οι αγρότες ακόμα πεδεύονται με τους ψεκασμούς ενάντια στο δάκο.

Κι όλα αυτά ενώ ήδη έχουμε αρχίσει να συνειδητοποιούμε πως οι φίλοι μας οι Κινέζοι, που έρχονται και ξαναέρχονται στην Κρήτη, και μιλούν για εισαγωγές ελαιολάδου την ίδια ώρα στήνουν στη χώρα τους ελαιώνες που σε λίγα χρόνια, αν συνεχίσουμε να "σφυρίζουμε κλέφτικα" θα μας κάνουν και εξαγωγή ελαιολάδου.

Ε.Β

Τρίτη, 13 Δεκεμβρίου 2016

Μπορεί ένας 12χρονος να επιλέξει τη μοναστική ζωή χωρίς να ξέρει πως είναι η ζωή;





Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας βλέποντας την αναδημοσίευση, στο vimaorthodoxias, άρθρου του George Crasnean για το περιοδικό Lumea Credintei για ένα 12χρονο παιδί που άφησε την οικογένεια του για να μονάσει στο Άγιο Όρος.

Πρόκειται για τον 12χρονο Μιχάλη, που γεννήθηκε στην Κρήτη, και ζούσε στην Ρώμη με την οικογένεια του μέχρι φέτος οπότε και θέλησε να μεταβεί στο Άγιο Όρος και να συνεχίσει τη ζωή του εκεί.

Μπορεί άραγε ένα 12χρονο παιδί να πάρει μια τόσο σημαντική απόφαση για τη ζωή του; Έχει την ωριμότητα και την εμπειρία ανάμεσα  στα εγκόσμια και τη μοναστική ζωή να επιλέξει τη δεύτερη;


Στο σχετικό  δημοσίευμα αναφέρεται πως ο  Μιχάλης (Πέρλεα) είναι 12 ετών. Γεννήθηκε στην Κρήτη και έζησε στην Ρώμη μέχρι φέτος. Η μητέρα του Κορίνα κατάγεται από το Πασκάνι της Ρουμανίας και ο πατέρας του Δημήτριος από την Βραίλα. Στην Ρώμη έχει μία αδελφή, την Ραφαέλα και δύο ακόμη μικρότερους αδελφούς, τον Εφραίμ-Νικόλαο και τον Γαβριήλ.

Ο Μιχάλης βοηθούσε στο ιερό τον επίσκοπο Ιταλίας Σιλουανό απ’ όταν ήταν 5 ετών. Μόλις πρωτοείδε τους αθωνίτες μοναχούς (από την Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου)-Δανιήλ και Γεράσιμο-άναψε μέσα του ο πόθος για τον Θεό και αποφάσισε να »μετακομίσει» στο Άγιον Όρος.

Το πιο δύσκολο, δηλώνει  ήταν να αποχωριστεί τα αδέλφια του. 

Ακολουθεί ο διάλογος με το δημοσιογράφο:

-Την μαμά σου την επιθύμησες;

-Με παρηγορεί η Παναγία εδώ πέρα και μου περνάει η νοσταλγία γι αυτήν.

-Με το σχολείο πώς τα πας;

-Προς στιγμήν μαθαίνω ελληνικά. Επτά ώρες την ημέρα. Μετά θα παρακολουθήσω τα μαθήματα της Α’ Γυμνασίου.

-Δεν είναι πολύ;

-Πρέπει να μάθω ελληνικά οπωσδήποτε

-Τα ρούχα ποιός σου τα έφτιαξε;

-Ο πατέρας Αθανάσιος (Ο π.Αθανάσιος Προδρομίτης).

-Αυτό σημαίνει ότι οι Προδρομίτες πατέρες είναι οι γονείς σου εδώ. Δηλαδή αυτοί σε φροντίζουν. Ποιανού ιδέα ήταν να πας σχολείο στο Άγιο Όρος; Των γονιών σου;

-Όχι, δική μου.

-Μόνος σου το αποφάσισες;

-Ναι. Μου διηγήθηκε ο π.Γεράσιμος (Μάρις από την Προδρόμου) για την Αθωνιάδα και αποφάσισα να έλθω στο Άγιο Όρος.

-Μη θυμώνεις που σε ρωτάω τόσα πολλά αλλά θέλω να γράψω για εσένα. Όχι τόσο για εσένα όσο για την επιλογή σου. Εσύ, βλέπεις ότι όλοι σε αγαπάμε. Θα σου εξηγήσω αμέσως γιατί. Ο καθένας μας ανακαλύπτει τον Θεό κάποια στιγμή και επιστρέφει σε Εκείνον. Όσο πιο γρήγορα γίνει αυτό, τόσο λιγότερες αμαρτίες κάνουμε. Γι αυτό όταν βλέπουμε εσένα πως τον διάλεξες στα δώδεκα σου χρόνια, η καρδιά μας, γεμίζει χαρά που κάποιος κατάλαβε τόσο νωρίς πως είναι τα πράγματα στην ζωή. Να, εγώ θα γράψω και εσύ αργότερα θα το διαβάζεις να το θυμάσαι.

-Ωραία. Θα πάτε αύριο στην Δάφνη; Θα με πάρετε μέχρι τις Καρυές;

-Ναι.Θα πας στο Σαράϊ στο σχολείο;

-Ναι.


Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

Μήπως ήλθε η ώρα να δούμε το βιομηχανικό μας πολιτισμό με άλλο μάτι;





Μπορεί η Κρήτη να θεωρείται από τις κορυφαίες ελαιοπαραγωγές περιοχές της Ελλάδας, τόσο σε ποσότητα όσο και σε ποιότητα ελαιολάδου, ωστόσο ελάχιστα την έχει απασχολήσει η εξέλιξη στην παραγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος και το πέρασμα από την εποχή που την κίνηση για το άλεσμα της ελιάς έδιναν τα ζώα, για να φθάσουμε στη συνέχεια στο ντίζελ και  από εκεί στον ηλεκτρισμό και τις σύγχρονες μεθόδους έκθλιψης του καρπού.


Διάσπαρτα σε αρκετές περιοχές του νησιού μπορεί να δει κανείς σήμερα, ερειπωμένα, παλιά λιοτρίβια, αφημένα στην τύχη τους και φυσικά αναξιοποίητα, παρότι μνημεία αυτού που αποκαλούμε βιομηχανικό πολιτισμό.

Γιατί μπορεί η Ελλάδα να μην φημίζεται ως βιομηχανική χώρα, ωστόσο έχει να επιδείξει στην πάροδο των ετών, σημαντικά δείγματα βιομηχανικής δυναμικής, πριν καταλήξει σε χώρα παροχής υπηρεσιών.


Η Βιομηχανική Αρχαιολογία είναι υπαρκτή ως κλάδος της αρχαιολογίας, εξελισσόμενος διαρκώς από τα μέσα της δεκαετίας του '50 όταν εμφανίστηκαν και τα πρώτα δείγματα αποβιομηχάνισης. 

Ασχολείται με τη μελέτη του βιομηχανικού πολιτισμού, δηλαδή με όλες εκείνες τις παραγωγικές  εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν για ή από τη βιομηχανική διεργασία.

Αντικείμενο της δεν είναι μόνο τα βιομηχανικά κτίρια αλλά και ο μηχανολογικός εξοπλισμός, οι τόποι και οι συνθήκες παραγωγής, αλλά και ό,τι αφορά στο εμπόριο, τη μεταφορά και τα δίκτυα διανομής βιομηχανικών προϊόντων.


Η βιομηχανική αρχαιολογία βλέπει τα τεχνικά μνημεία ως φορείς πληροφοριών, ως χώρους όπου έχουν αλληλεπιδράσει ο πολιτισμός και το περιβάλλον, παρέχοντας μας σήμερα ιστορικές γνώσεις και μια καλύτερη αντίληψη της σύγχρονης κοινωνίας.

Η αποκατάσταση και επανάχρηση των παλιών βιομηχανικών συνόλων, τις τελευταίες δεκαετίες, έχει βρει θέση και στην Ελλάδα, παρότι όχι ακόμα στο βαθμό που θα έπρεπε.

 Μέσα από αυτές τις διαδικασίες γίνεται προσπάθεια προβολής και ανάδειξης της εκάστοτε τοπικής ταυτότητας και των ιδιαιτεροτήτων κάθε τόπου, αλλά και της πολιτιστικής του κληρονομιάς, στο σύνολό της.


Εμπόδια δυστυχώς ακόμα υπάρχουν πολλά, ανάμεσα τους η απουσία ικανοποιητικού θεσμικού πλαισίου, η έλλειψη ολοκληρωμένης επιστημονικής γνώσης και καταγραφής των βιομηχανικών καταλοίπων, η δυσκολία συνεργασίας τοπικών αρχών και ιδιοκτητών, η γραφειοκρατία και φυσικά η οικονομική κρίση, που χτύπησε την πόρτα της χώρας μας μετά το 2009.  


Στον τομέα της παραγωγής ελαιολάδου η Ελλάδα έχει να επιδείξει ένα σημαντικό βιομηχανικό πλούτο. Παλιά ελαιοτριβεία, ακόμα και από την εποχή που η έκθλιψη του ελαιολάδου γινόταν με τη βοήθεια ζώων υπάρχουν σε πολλές περιοχές. 

Κάποια εξ αυτών είχαν την τύχη να αξιοποιηθούν και να αποδοθούν στο κοινό ως μουσεία, όπως εκείνο της Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου, στην Αγία Παρασκευή, το Μουσείο της Ελιάς και του Ελληνικού Λαδιού στη Σπάρτη, το Μουσείο Ελιάς και Λαδιού Πηλίου, το Μουσείο Ελιάς Κυκλάδων, στην Άνδρο, αλλά και το Μουσείο Eλιάς και Ελαιολάδου στο καταπράσινο νησί της Θάσου.


Και η Κρήτη; με το κορυφαίο ελαιόλαδο της και την παράδοση αιώνων στην παραγωγή του, που είναι στο χάρτη της αξιοποίησης παλιών ελαιοτριβείων; Δυστυχώς πουθενά.

 Παρότι διαθέτει ένα τεράστιο βιομηχανικό δυναμικό στον τομέα αυτό δεν έχει κάνει το παραμικρό για να το αξιοποιήσει.

Το e-storieskritis.blogspot.gr επισκέφθηκε ένα τέτοιο χώρο στο Αλάγνι, του Δήμου Αρχανών Αστερουσίων, και κατέγραψε φωτογραφικά στιγμιότυπα της εγκατάλειψης του, θεωρώντας δεδομένο πως υπό διαφορετικές συνθήκες θα μπορούσε να προσφέρει πολλά στην προώθηση και ανάδειξη του βιομηχανικού πολιτισμού στον τομέα του ελαιολάδου. 

Κι αυτό όχι μόνο λόγω του, από τη δεκαετία του 1950 κατασκευασμένου, μηχανολογικού εξοπλισμού του, που ακόμα διατηρείται σε καλή κατάσταση, αλλά κι επειδή βρίσκεται σε μια περιοχή όπου αυτή τη στιγμή λειτουργούν κάποιες από τις πλέον σύγχρονες μονάδες παραγωγής και τυποποίησης ελαιολάδου στην Κρήτη. Μονάδες υπόδειγμα και στην εξαγωγική τους δραστηριότητα που προσελκύουν τους σημαντικότερους πελάτες-εισαγωγείς του εξωτερικού.


Μάλιστα σε μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο ανακαλύψαμε πως μια ίδια μηχανή, με τη βασική μηχανή ντίζελ στο εγκαταλελειμμένο λιοτρίβι του Αλαγνίου, είναι ανάμεσα στα εκθέματα που μουσείου που έχει δημιουργήσει στη Βρετανία η κατασκευάστρια εταιρεία της, η Νational Gas and Oil Engine Company.


Ο γηραιότερος κάτοικος του οικισμού, ο κ Αριστείδης Σφακιανάκης, μας είπε πως το πετρόχτιστο ελαιοτριβείο, που χωρίς σκεπή και πορτοπαράθυρα, συναντά κανείς εισερχόμενος στο χωριό, χτίστηκε γύρω στο 1950.

 Οι μηχανές του λειτουργούσαν με ντίζελ και αποτελούσε κόσμημα για όλη τη γύρω περιοχή. 

Πρόκειται για συνιδιοκτησία των οικογενειών Ζωγραφάκη, Σφακιανάκη και Καφετοζογιαννάκη. 

Ήταν δομημένο σε 2 διαφορετικούς χώρους και είχε τη φήμη της καλύτερης επιχείρησης στα πέριξ.

 Ακόμα και σήμερα, παρά την εγκατάλειψη που υφίσταται, ανάμεσα στο σκουριασμένο εξοπλισμό του βλέπει κανείς σχεδόν ακέραιους τους ιμάντες και άλλα λειτουργικά μέρη, που κάποτε του έδιναν ζωή για να δώσει  κι αυτό από την πλευρά του ζωή με την παραγωγή του πολύτιμου ελαιόλαδου.


Η κρίση, λένε κάποιοι, φέρνει ευκαιρίες και ίσως είναι καιρός να την εκμεταλλευτούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Να ξεκινήσουμε δηλαδή να βλέπουμε εκεί που υπάρχουν συντρίμμια και αποκαΐδια ανάπτυξη και δράσεις που θα μας πάνε ένα βήμα μπροστά, χωρίς να περιμένουμε από την Πολιτεία να μας συνδράμει σε αυτή την προσπάθεια. 

Εξάλλου έχουμε το προνόμιο να ζούμε σε μια χώρα όπου το παρελθόν ήταν και είναι κινητήριος μοχλός για το μέλλον και η βασική πηγή συγκέντρωσης εσόδων στο παρόν.   



Ελένη Βασιλάκη



Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016

Η ξανθιά νεράιδα στο Ψυχρό, που μαγνήτισε το 1942 τον Ιταλό ανθρωπολόγο Lidio Cipriani




Ήταν κάπου μέσα στο καλοκαίρι του 1942 όταν ο Ιταλός ανθρωπολόγος, Lidio Cipriani στο ταξίδι του στην Κρήτη, για μελέτη και αποτύπωση των ανθρωπολογικών χαρακτηριστικών του ντόπιου πληθυσμού, εντόπισε στο Ψυχρό του Λασιθίου μια μικρή «νεράιδα».

Μια νεράιδα που δεν είχε βγει από τα παραμύθια αλλά ήταν ολοζώντανη και έτοιμη να λούσει, με τη βοήθεια της μητέρας της, τα κατάξανθα, σχεδόν μέχρι το γόνατο, μαλλιά της.

Το ξανθό κοριτσάκι από το Ψυχρό του έκανε τόσο εντύπωση που ενώ δεν φωτογράφιζε, κατά την ερευνητική του εργασία παιδιά, για εκείνη έκανε μια εξαίρεση.


Οι φωτογραφίες της μάλιστα συμπεριελήφθησαν στο βιβλίο που εξέδωσε το 1943, στη Φλωρεντία,  με τίτλο «Creta e l origine mediterranea della civiltà» με λεζάντα «ένα κατάξανθο κοριτσάκι από το Ψυχρό, Οροπέδιο Λασιθίου, Κεντρο-Ανατολική Κρήτη».

Κάπως έτσι κι αφού χρειάστηκε να περάσουν αρκετές δεκαετίες, χάρη στο ανήσυχο πνεύμα του ιστορικού-ερευνητή Κωστή Μαμαλάκη, μάθαμε πως το νεραϊδοκόριτσο της φωτογραφίας ήταν η Δέσποινα  Ζερβάκη.


Το e-storieskritis.blogspot, εντόπισε τη γλυκύτατη 84χρονη, σήμερα κυρία Δέσποινα και κατέγραψε την αφήγηση της για τη συνάντηση που είχε με τον αυστηρό  Lidio Cipriani, που μπορεί μεν να βαρύνεται με τη «ρετσινιά» του φασίστα επιστήμονα ωστόσο το έργο που άφησε πίσω του για την Κρήτη, τους ανθρώπους και την καθημερινή ζωή τους, τη δεκαετία του 1940, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό.

Όπως μας περιγράφει λοιπόν η κ. Δέσποινα, όταν ο Cipriani πήγε στο χωριό τους, εκείνη ήταν περίπου οκτώ ετών. Η μαμά της τη χτένιζε για να τη λούσει, στη συνέχεια, όταν πέρασε από το σπίτι τους απέξω ο Ιταλός ανθρωπολόγος με τη δασκάλα της περιοχής  Δανάη Χαραλαμπάκη.

Μόλις ο Lidio Cipriani είδε το κατάξανθο κοριτσάκι εντυπωσιάστηκε τόσο με την πλούσια ξανθιά κόμη της και τα μπλάβα της μάτια, που χωρίς δεύτερη κουβέντα την πήρε από το χέρι και την έβαλε στον τοίχο, αντίκρυ, για να τη φωτογραφήσει.

«Είχα ωραία μαλλιά σαν το χρυσάφι, που έφθαναν κάτω από τη μέση» μας λέει η κ Δέσποινα και συνεχίζει «όμως είχα και δύο στραβά δόντια σαν του ελέφαντα κι επειδή γελούσα ενώ με φωτογράφιζε και φαίνονταν τα δόντια μου, αυτός νευρίασε».  Έφθασε μάλιστα σε σημείο να απειλήσει τον πατέρα της πως αν δεν κάτσει φρόνιμα η μικρή για να τη φωτογραφήσει θα καταλήξει κι εκείνος και η κόρη του στην κομαντατούρ.

Για να καταφέρει να βγάλει τρεις πόζες όπως τις ήθελε, σχεδόν τελείωσε όλο το φιλμ, ωστόσο στο τέλος δεν άντεξε στη γλύκα της μικρή Δέσποινας και, παρά την αυστηρότητα του, πήγε και της χάιδεψε τα μαλλιά.


Τα χρόνια πέρασαν κι εκείνη η εμπειρία της καταναγκαστικής φωτογράφισης ξεχάστηκε μέχρι που ο Κωστής Μαμαλάκης αναγνώρισε στο πρόσωπο του ξανθού κοριτσιού από το Ψυχρό, τη Δέσπονα Ζερβάκη. 

Η ίδια σήμερα έχει μεγεθύνει τις φωτογραφίες που της τράβηξε ο Cipriani και με αυτές κοσμεί τον τοίχο του σπιτιού της.

Φωτογραφίες του χθες και του σήμερα της κ Δέσποινας όπως μας τις έστειλε ο εξάδελφος της  Μανώλης Ανδρουλάκης 

Η κ Δέσποινα ήταν από εκείνα τα κορίτσια που είχε την τύχη μεγαλώνοντας να γίνει μια εντυπωσιακή γυναίκα ωστόσο στην προσωπική της ζωή δε στάθηκε τόσο τυχερή. 

Με παράπονο μας απάντησε στο ερώτημα, αν παντρεύτηκε; μια και σκεφτήκαμε πως θα ήταν περιζήτητη νύφη με τέτοια ομορφιά, πως η μάνα εκείνου που αγάπησε δεν τους επέτρεψε να παντρευτούν.

Βλέπετε ενώ η φύση την προίκισε με τόσο όμορφα χαρακτηριστικά ταυτόχρονα της έδωσε κι ένα βαρύ φορτίο να σηκώσει. Επειδή ήταν αδύνατη και είχε μεγάλη ανάπτυξη στην εφηβεία, δημιουργήθηκε πρόβλημα στην πλάτη της και αυτή η δυσμορφία δεν της επέτρεψε να παντρευτεί τον αγαπημένο της.


Η ζωή της είναι από εκείνα τα παραμύθια που δεν είχαν καλό τέλος για την πρωταγωνίστρια νεράιδα…όμως ακόμα και μέσα από τις δυσκολίες της, και μάλιστα χωρίς καν η ίδια να το αντιληφθεί, έγινε η ύπαρξη της μέρος της Ιστορίας του τόπου μας  κι ενός εντυπωσιακού λευκώματος με τίτλο "Κρήτη 1942-Οι φωτογραφίες του Lidio Cipriani", το οποίο εκδόθηκε το 2014 στο Ηράκλειο.

Ελένη Βασιλάκη

Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Το σπήλαιο των ελεφάντων στα Χανιά και οι σπάνιοι "ένοικοι" του


Τα οστά ενός είδους ελέφαντα, που δεν απαντάται πουθενά αλλού στον κόσμο, του Elephas chaniensis, αποτελούν το κύριο εύρημα σε ένα από τα σημαντικότερα υποθαλάσσια σπήλαια της Κρήτης, στο Δρέπανο του Ακρωτηρίου, έξω από τον κόλπο της Σούδας.

Πρόκειται για ένα σπήλαιο, που ανακαλύφθηκε εντελώς τυχαία μόλις το 1999 από το δύτη, Μανόλη Ευθυμάκη. Η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, σε συνεργασία με τον Creta’s Diving Center, οργάνωσε το Μάρτιο του 2000, την πρώτη αποστολή εξερεύνησης του σπηλαίου κι έτσι όλοι μάθαμε για το υπέροχο αυτό σπήλαιο αλλά και την ιστορία του.
  


Το σπήλαιο των ελεφάντων καλύπτεται από μεσοζωικούς ασβεστόλιθους. Η είσοδος του έχει πλάτος  9 μ. και ύψος 6,5 μ. ενώ βρίσκεται σε βάθος 10 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Η οροφή του κοσμείται  από σταλακτίτες με έντονο κόκκινο χρώμα, ένδειξη παρουσίας αλουμινίου και σιδήρου στα πετρώματα του σπηλαίου.

Στο δάπεδο του διακρίνει κανείς και αρκετούς σταλαγμίτες, γεγονός που δηλώνει πως αρχικά όλο το σπήλαιο ήταν πάνω από την επιφάνεια του νερού. Και η μελέτη των ιζημάτων του εξάλλου καταδεικνύει ότι το σπήλαιο κατά το παρελθόν ήταν υπέργειο.

Εκείνο που ωστόσο έκανε αμέσως το συγκεκριμένο σπήλαιο να ξεχωρίσει και να αποκτήσει μια θέση σημαντική στον κατάλογο των ελληνικών σπηλαίων, ήταν το πλούσιο παλαιοντολογικό υλικό που βρέθηκε στο εσωτερικό του. Κατά κύριο λόγο, διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για οστά ελεφάντων και ένα πολύ μικρό αριθμό οστών από ελάφια.


Οι  μετρήσεις και η έρευνα που ακολούθησε κατέδειξε πως οι επιστήμονες είχαν μπροστά τους τα οστά ενός νέους είδους ελέφαντα, που ονομάστηκε elephas chaniensis, Όσο για τα οστά των ελαφιών διαπιστώθηκε πως ανήκαν στο λεγόμενο κόκκινο ελάφι (Cervys elaphus) που θεωρείται  κοινό παλαιοντολογικό εύρημα στα ελληνικά σπήλαια.

Ο ελέφαντας chaniensis προέκυψε πως είχε μεγαλύτερο μέγεθός σε σχέση με τον σημερινό ελέφαντα και μικρότερο από εκείνο του προγόνου του, antiquus.  Τα απολιθώματα των ελεφάντων, που βρέθηκαν μέσα στο σπήλαιο άνηκαν τουλάχιστον σε τρία ενήλικα και ένα νεότερο ζώο, που δεν αποκλείεται να αποτελούσαν ενδημικό είδος.


Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών ο ελέφαντας των Χανίων έφθανε τα τρία μέτρα ύψος ενώ εκτιμάται πως έζησε 50.000-60.000 χρόνια πριν. 

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

Διαδρομή στο χρώμα και στο όνειρο...




«Διαδρομή στο χρώμα και στο όνειρο» τιτλοφορείται η έκθεση σκηνογραφίας, που φιλοξενείται αυτές τις ημέρες στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, με στόχο να τιμηθεί ο ιδρυτής του Μουσείου «Νίκος Καζαντζάκης» Γιώργος Ανεμογιάννης, με την ευκαιρία συμπλήρωσης εκατό χρόνων από τη γέννησή του.



Ως τις 15 Δεκεμβρίου, στην όμορφη αυτή αναδρομική έκθεση, οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν κοστούμια του μεγάλου σκηνογράφου και ενδυματολόγου, που έντυσαν πρωταγωνιστές του θεάτρου και της λυρικής και καλύπτουν 60 χρόνια δημιουργικής πορείας του, από το 1939-1999. 


Στα 60 χρόνια της καλλιτεχνικής του πορείας ο Γιώργος Ανεμογιάννης συνεργάστηκε με το σύνολο, σχεδόν, των κρατικών και ιδιωτικών θεάτρων και θιάσων και με πρωταγωνιστές, όπως τη Μαρίκα Κοτοπούλη, την Κατερίνα Ανδρεάδη, τη Σοφία Βέμπο, τις αδελφές Καλουτά, τη Σπεράντζα Βρανά, τον Δημήτρη Μυράτ, τον Μάνο Κατράκη, την Άννα Συνοδινού, την Έλσα Βεργή, τη Μελίνα Μερκούρη, την Έλλη Λαμπέτη, τον Δημήτρη Χορν, τον Αλέκο Αλεξανδράκη, τον Νίκο Κούρκουλο και σκηνοθέτες όπως τον Κάρολο Κουν, τον Αλέξη Σολωμό, τον Τάκη Μουζενίδη, τον Ρενάτο Μόρντο, κ.ά, σε όλα τα είδη: κωμωδία, πρόζα, επιθεώρηση, μπουλβάρ, δράμα, όπερα.




Ο Γιώργος Ανεμογιάννης κληροδότησε το πολύτιμο θεατρικό υλικό, από τις 400 και πλέον παραστάσεις, που ετοίμασε, και αποτελείται από ζωγραφικές μακέτες σκηνικών και κοστουμιών, σκίτσα, τεχνικά σχέδια, προγράμματα, αφίσες, επιστολές, στο μουσείο Νίκος Καζαντζάκης. Έτσι τώρα για πρώτη φορά, μετά το 1986, οπότε έγινε η πρώτη και μοναδική αναδρομική του έκθεση στην Αθήνα, παρουσιάζονται κάποιες από τις  σημαντικές δημιουργίες του στο Ηράκλειο.


Η έκθεση στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου οργανώνεται με τη συνεργασία των Δήμων Ηρακλείου και Αρχανών-Αστερουσίων με την υποστήριξη της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και πραγματικά αξίζει να την επισκεφθεί κανείς για να νιώσει, έστω για λίγο, αυτή την πινελιά μαγείας που προφέρουν τα εκθέματα της.




























Ο Κλήδονας δεν είναι μια απλή γιορτή αλλά μια τελετουργία με αρχαίες ρίζες

Ο κλήδονας δεν είναι ένα απλό πανηγυράκι που στήνεται στις γειτονιές για να περάσει η ώρα.  Αν ψάξει κανείς τις ρίζες και τα νοή...