Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Κρητικά σαπούνια με αρώματα κατευθείαν από μποστάνι




Αν δεν το προσέξεις εξαρχής, μπορεί και να έχεις την αίσθηση ή ακόμη και τη βεβαιότητα ότι βρίσκεσαι στο περιβάλλον μιας gallery - σε μια gallery όπου ο εικαστικός καλλιτέχνης επιστρατεύει για τις ανάγκες του βλέμματος αλλά και της όσφρησης «χρώματα και αρώματα». Κι όμως, ο 39χρονος Χρήστος Αστερίου είναι απλώς ένας χημικός που έχει καταφέρει να χωρέσει μέσα ένα σαπούνι ολόκληρο μποστάνι.

Να το επαναλάβω. Ο Χρήστος είναι χημικός, φτιάχνει σαπούνια (που το 77,30% των συστατικών τους προέρχεται από βιολογική καλλιέργεια και σχεδόν στο σύνολό τους είναι φυτικής προέλευσης) και κρατά στους ώμους του μια μικρή παραγωγική μονάδα στο Ηράκλειο της Κρήτης. Η μονάδα -αν προτιμάτε, η οικοτεχνία- φέρει την επωνυμία «Κρητικό Μικρο-Σαπουνοποιείο» και από την πόρτα της βγαίνουν για διάθεση σε όλο τον κόσμο τα σαπούνια με την μπράντα Nivo Soap (www.nivosoap.gr).


Τον συνάντησα το προηγούμενο Σάββατο στο πλαίσιο της ετήσιας εμπορικής έκθεσης Greek Brand New, η οποία πραγματοποιήθηκε στον Πολυχώρο Αθηναΐς, στον Βοτανικό, από τις 13 έως και τις 15 Ιανουαρίου 2017.

Όταν συναντηθήκαμε κρατούσε στα χέρια του ένα από τα προϊόντα της τελευταίας δημιουργικής σοδειάς. Μου το πρόσφερε και ζήτησε να το μυρίσω. Κοντοστάθηκα. Το πήρα στα χέρια μου. Μου έκανε εντύπωση το χρώμα του. Ένα κατακόκκινο σαπούνι. Και ακόμη περισσότερο, το άρωμά του. Ένα άρωμα βγαλμένο από το ελληνικό μποστάνι, ντομάτα με βασιλικό. Ναι, ντομάτα με βασιλικό.

Ο Χρήστος, που πάντα χαμογελά και έχει το βλέμμα που συνοδεύει την παιδική σκανταλιά, μου έδωσε όλες τις σχετικές πληροφορίες και μαζί ένα μικρό επιμελημένο προσπέκτους που συμπεριλαμβάνει τη νέα σοδειά των σαπουνιών του.

Σε μία από τις σελίδες του διαβάζω: «Ελληνικός Κήπος μέρος 2ο. Η ντομάτα συναντά τον βασιλικό και μαζί μας ανοίγουν την όρεξη. Μια δροσιστική πρόταση μετά από ηλιόλουστες καλοκαιρινές περιηγήσεις». Φέτος, το δεύτερος μέρος του Κήπου. Προηγήθηκε, φυσικά, την προηγούμενη χρονιά το πρώτο. Το κύριο συστατικό του σαπουνιού που παρουσιάστηκε ήταν το αγγούρι. Στη σχετική σελίδα του φυλλαδίου διαβάζω: «Στη σειρά Fresco [φρέσκο] απελευθερώνεται η καλλιτεχνική διάθεση. Επιλέγουμε συστατικά από τον κρητικό κήπο και τα ενσωματώνουμε στο προϊόν. Το πρώτο μέλος της σειράς έχει σαν κεντρικό συστατικό το αγγούρι, ένα φυτό με ηλικία που ξεπερνά τα 3.000 χρόνια».

Η αναφορά στην καλλιτεχνική διάθεση πάντα κεντρίζει το ενδιαφέρον, ειδικά όταν βρίσκει τον τρόπο να συνδυάζεται με την παραγωγή προϊόντων προχωρημένης, στα όρια μιας avant-garde, αισθητικής αλλά και υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών.

 Στο προσπέκτους βρήκα και ένα μικρό κείμενο που απηχεί τις θέσεις του παραγωγού-δημιουργού: «Η έμπνευσή μας πηγάζει από την αγάπη μας για το αυθεντικό. Είναι η αρχή και ταυτόχρονα ένα από τα βασικότερα στοιχεία στη Νivo. Υποστηρίζουμε την πρωτοτυπία σε όλες μας τις δράσεις και τη θεωρούμε κύρια πηγή δημιουργικότητας. Προσπαθούμε να κάνουμε πραγματικότητα καινοτόμες ιδέες. Μορφοποιούμε το σαπούνι σε ασυνήθιστα σχήματα. Δημιουργούμε νέα αρώματα και τα συνδυάζουμε με χρώματα, με χαρακτήρα.Ενα ασταμάτητο παιχνίδι».

Ολα αυτά καλά και άγια. Και η δημιουργικότητα σε όλες τις εκφάνσεις της. Και η ποιότητα των υλικών και των συστατικών. Και, και, και... Λεφτά, όμως, πώς βγαίνουν; Πώς μπορεί να υποστηριχθεί η ανάπτυξη μιας τέτοιας οικοτεχνίας και στο κάτω-κάτω της γραφής τι σημαίνει ανάπτυξη για μια τέτοια οικοτεχνία; Ερωτήματα που δεν είναι εύκολο να απαντηθούν και όταν απαντηθούν δεν έχουν μία και μοναδική απάντηση.

Ας αρχίσουμε από τα απλά. Οικοτεχνίες όπως το Κρητικό Μικρο-Σαπουνοποιείο με τα σαπούνια Nivo ήρθαν να καλύψουν ένα μεγάλο κενό την ίδια χρονική στιγμή που η συνάντηση τριών ιδιαίτερων παραγόντων (του τουρισμού, του πολιτισμού και της δημιουργικής βιομηχανίας) να μπορεί κάτω από κατάλληλες συνθήκες να αποτελέσει τη «βαριά βιομηχανία» που ποτέ δεν είχαμε στη χώρα μας. Και όλα αυτά μπορούν να γίνουν υπό την προϋπόθεση ότι τα προϊόντα Nivo Soap θα βρουν τον τρόπο να φτάσουν και να πουληθούν στους επισκέπτες αυτής της χώρας. Και γι' αυτό χρειάζεται μια πελώρια προσπάθεια ανάπτυξης συνεργειών και δικτύωσης, κάτι στο οποίο οφείλουν να βοηθήσουν οι δήμοι και οι περιφέρειες, ενώ η συμβολή μεγάλων επιχειρήσεων θα ήταν καθοριστική λόγω της συσσωρευμένης τεχνογνωσίας τους.

Η μπράντα Nivo, όπως μπορεί καθένας να μάθει με μια επίσκεψη στο site της, προέρχεται από την παροιμία που λέει «το 'να χέρι νίβει τ' άλλο και τα δυο το πρόσωπο». Η καλύτερη διαχρονικά αποτύπωση της έννοιας της συνεργασίας. Μόνο που στις μέρες μας η έννοια της συνεργασίας είναι πολύ πιο διευρυμένη - προς την κατεύθυνση της σύμπραξης. Το καλό με τη Nivo και το Κρητικό Μικρο-Σαπουνοποιείο του Χρήστου Αστερίου είναι η επιμονή στο αυθεντικό και πρωτότυπο προϊόν με σταθερή αναφορά σε έναν τόπο, στην παράδοση και τον πολιτισμό του.

Του Κώστα Τσαούση

Πηγή: newmoney.gr

Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017

Το Κρητικό δίκταμο της Αρτέμιδος και του ιταλικού.. Campari



«Ο έρωντας εφύτρωξε στου Δία το Μιτάτο
γι αυτό ‘ναι όμορφο φυτό, λουλούδι μυρωδάτο».

Κάπως έτσι, μέσω μαντινάδας, περιγράφουν οι Κρητικοί το ενδημικό, με τις θαυματουργές ιδιότητες, φυτό τους, το δίκταμο ή έρωντα.

Κι αν ο χαρακτηρισμός θαυματουργό, ακούγεται κάπως υπερβολικός, όπως θα διαβάσετε παρακάτω, δεν είναι, γιατί έχει πάμπολλες χρήσεις από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα που έφτασε να αποτελεί βασικό συστατικό ακόμα και για το περίφημο ιταλικό Campari.

Το δίκταμο στην άγρια μορφή του φύεται σε ασβεστούχα πετρώματα και σχισμές βράχων σε υψόμετρο από 300 μέχρι 1500μ. Λέγεται μάλιστα πως επειδή φυτρώνει σε απόκρημνα μέρη και οι άντρες σκαρφάλωναν με πολλούς κινδύνους για να το βρουν και να το προσφέρουν στην αγαπημένη τους, πήρε και το όνομα έρωντας.  

Στην Κρήτη ωστόσο θα βρούμε και οργανωμένες καλλιέργειες δίκταμου, με την περιοχή της Εμπάρου στη Βιάννο να κατέχει τα σκήπτρα.

Βέβαια όπως εξήγησε στο e-storieskritis.blogspot.gr ο Δημήτρης Κονδυλάκης, τώρα πια οι καλλιέργειες δίκταμου στα μέρη τους είναι ζήτημα να φθάνουν τα μερικές δεκάδες στρέμματα ενώ παλιότερα ήταν πολύ μεγαλύτερες.

Αιτία της φθίνουσας πορείας, οι μεγάλες διακυμάνσεις στην τιμή του προϊόντος που έχει φθάσει να πωλείται από τους παραγωγούς στους εμπόρους από 2 ευρώ μέχρι και 15-16 ευρώ το κιλό.

Η δε καλλιέργεια δίκταμου, δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς απαιτεί νερό και αρκετές φορές το χρόνο ξεχορτάριασμα.  Η συγκομιδή του  φυτού ξεκινά το Μάιο και είναι ενδιαφέρον πως πέρα από τις φαρμακευτικές και καλλυντικές του χρήσεις μεγάλο μέρος της παραγωγής από την Κρήτη καταλήγει στην Ιταλία. Εκεί η γνωστή βιομηχανία ποτών που παρασκευάζει το Campari κάνει ευρεία χρήση του στο συγκεκριμένο ποτό. Το δίκταμο εξάλλου αρωματίζει το λικέρ Βενεδικτίνη,  διάφορα ηδύποτα, όπως το βερμούτ, αλλά και κρασιά.

Η επίσημη ονομασία του δίκταμου (dictamnus) έχει να κάνει με το όρος Δίκτη και τη λέξη θάμνος. Η χρήση του, κατά την αρχαιότητα, ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη.  Κατά την μυθολογία το δίκταμο ήταν το φυτό της θεάς Αρτέμιδος, γιατί βοηθούσε, όπως κι εκείνη στον τοκετό. Για τον ίδιο λόγο οι αρχαίοι παρίσταναν το άγαλμα της στεφανωμένο με δίκταμο.

Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε το φυτό ως ωκυτόκιον  για την επιτάχυνση του τοκετού. Οι επουλωτικές ιδιότητές του είχαν οδηγήσει τον Αριστοτέλη και το μαθητή του Θεόφραστο να περιγράψουν πως τα αγριοκάτσικα της Κρήτης έτρωγαν δίκταμο για να επουλωθούν οι πληγές τους, όταν λαβώνονταν από τα βέλη των κυνηγών. Ο Βιργίλιος έγραψε πως ο Αινείας σε μια μονομαχία πληγώθηκε βαριά. Η Αφροδίτη έσπευσε στην Κρήτη, έκοψε δίκταμο και με αυτό τον γιάτρεψε. O Πλίνιος σημειώνει γι αυτό το φυτό: «Tο φυτόν καλούμενον δίκταμον εις ουδέν άλλο μέρος φύεται ειμη εν τη νήσω Kρήτη».

Η λαϊκή μας παράδοση θέλει τα αφεψήματα δίκταμου να είναι φάρμακο για την αμυγδαλίτιδα, το κρύωμα, το βήχα και τον ερεθισμένο λαιμό. Το δίκταμο έχει ακόμα χρήση κατά της ουλίτιδας και του πονόδοντου, είναι διουρητικό και σπασμολυτικό, ανακουφίζει από το στομαχόπονο, διάφορες ασθένειες του ήπατος ενώ το χρησιμοποιούν οι διαβητικοί και όσοι έχουν ρευματισμούς.Εξάλλου το κατάπλασμα από πολτό του φυτού είναι πολύ αποτελεσματικό κατά της δυσοσμίας του στόματος.

Πέραν όλων αυτών το αιθέριο έλαιο του δίκταμου χρησιμεύει στην αρωματοποιία και, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, στην ποτοποιεία.

Ε.Β

Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2017

Πωλούν το λάδι τους θέτοντας προς υιοθεσία τα ελαιόδεντρα τους-Έξυπνη πρακτική στην Ιταλία





«Πενία τέχνας κατεργάζεται...» λέει ο σοφός λαός μας αλλά καμιά φορά δεν χρειάζεται καν η ύπαρξη φτώχειας για να εισάγει κάποιος στη ζωή του πρακτικές που θα την βελτιώσουν σε όλα τα επίπεδα.

Κάπως έτσι πρέπει να σκέφτηκαν και οι συμμετέχοντες ελαιοπαραγωγοί στο Nudo Adopt, στην Ιταλία, που αντί να διαθέτουν το λάδι τους σε τρίτους το αξιοποιούν οι ίδιοι κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο δίνοντας παράλληλα το στίγμα τη διατήρησης παραδοσιακών καλλιεργητικών πρακτικών.

Τι είναι όμως το Nudo Adopt; Πρόκειται για ένα πρόγραμμα «υιοθεσίας» ελαιοδέντρων. Ναι, καλά διαβάσατε, υιοθετούνται ελαιόδεντρα από καταναλωτές οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με τη γεωργία και που έτσι αφενός έχουν τη χαρά της υιοθεσίας ενός δέντρου και αφετέρου παίρνουν σε αντάλλαγμα, για την κίνηση τους, ελαιόλαδο.


Να τα πάρουμε όλα όμως από την αρχή, τη φαεινή ιδέα για την δημιουργία ενός τέτοιους προγράμματος είχε προ δεκαετίας περίπου η Kathy Rogers και ο Jason Gibb όταν αγόρασαν μια έκταση σχεδόν 21 στρεμμάτων με ελαιόδεντρα στην περιοχή Le Marche στην Ιταλία. Έφτιαξαν τη φάρμα τους εκεί και άρχισαν μέσω διαδικτύου να πωλούν το λάδι τους. Στην πορεία σκέφτηκαν να βάλουν κι άλλους παραγωγούς στο παιγνίδι.

Ωστόσο τα νούμερα των συμμετεχόντων τα διατηρούν χαμηλά για προφανείς λόγους. Σήμερα πέρα από ελαιοπαραγωγούς έχουν στην διαδικτυακή τους πλατφόρμα και παραγωγούς τσαγιού στην Ινδία.
Η έξυπνη ιδέα τους για να διακινήσουν το προϊόν  τους ήταν να φτιάξουν ένα πρόγραμμα που θα συνδυάζει πώληση λαδιού ή τσαγιού με υιοθεσία ελαιοδέντρων ή κήπων με τσάι, εφόσον ο καταναλωτής επιλέξει το δεύτερο.

Ο ενδιαφερόμενος μπαίνει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα που έχουν φτιάξει, βλέπει ποιοι παραγωγοί συμμετέχουν, μαθαίνει γι αυτούς, βλέπει φωτογραφίες από τα κτήματα τους και αναλόγως επιλέγει από ποιόν, εκ των συμμετεχόντων, θα υιοθετήσει ελαιόδεντρο ή έκταση με τσάι.

Εννοείται πως η υιοθεσία έχει καθαρά συμβολικό χαρακτήρα και όλο το νόημα είναι μαζί με το δέντρο ο πελάτης  να έχει και μια ποσότητα ελαιολάδου για την οικογένεια του ή για να την κάνει δώρο σε άτομο που θα επιλέξει.


Όπως διαβάζουμε στην σελίδα του Nudo Adopt, η πλατφόρμα  τους αφορά σε μικρούς παραγωγούς τους οποίους φέρνει σε επαφή με πελάτες βοηθώντας έτσι να διατηρηθούν ζωντανές  οι παραδοσιακές καλλιεργητικές πρακτικές τους και να μην επηρεαστούν από τις εκτεταμένες και καταστροφικές μοντέρνες μεθόδους.

Η σελίδα τους στο διαδίκτυο δίνει στον πελάτη την επιλογή ανάμεσα σε 4 πακέτα υιοθεσιών ελαιοδέντρων, που συνοδεύονται από συσκευασίες ελαιολάδου με τιμή 50 ευρώ το καθένα. Το στήσιμο της σελίδας, οι φωτογραφίες που τη συνοδεύουν, οι συνταγές και γενικότερα όλο το πρότζεκτ μοιάζει να είναι πολύ δελεαστικό και ανταποκρινόμενο σε αυτό που θέλει να περάσει στον καταναλωτή.


Δεν θα ήταν λοιπόν κακό να βρει μιμητές και στον τόπο μας, μια και στην πλειοψηφία τους οι ελαιοπαραγωγοί μας είναι μικροί και διατηρούν παραδοσιακές καλλιεργητικές πρακτικές. Και μόνο το γεγονός ότι παράγουν λάδι στην Κρήτη με όλη τη βαριά ιστορία και  το όνομα που αυτό το νησί φέρει, αρκεί για να διασφαλίσει πελάτες σε όλο τον κόσμο

E.B

Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Βρετανοί στρατιώτες το 1943 με σχέδια της Κρήτης στην πλάτη τους λάνσαραν νέα μόδα



Μπορεί ένας πόλεμος να δημιουργήσει μόδα; 

Σαφώς και μπορεί αλλά μην πάει ο νους σας σε παντελόνια και μπλούζες παραλλαγής, που φοριούνται από άνδρες και γυναίκες οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με πολέμους και στρατό.

Μιλάμε για μια μόδα, που όπως φαίνεται λάνσαραν στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, στρατιώτες των βρετανικών συμμαχικών δυνάμεων που βρέθηκαν στη Μέση Ανατολή.

Και η μόδα δεν ήταν άλλη από το να σχεδιάζουν πάνω στο σώμα τους τις περιοχές στις όποιες είχαν βρεθεί και πολεμήσει.

Και θα μου πείτε τι σχέση έχεις αυτό με την Κρήτη; Μα πολλοί εξ αυτών είχαν κάνει το πέρασμα τους από το νησί μας και όπως θα δείτε στο ωραίο βίντεο του BRITISH PATHÉ, (1943) ,που δημοσιεύει το e-storieskritis.blogspot.gr,  ανάμεσα στα σχέδια, που στον ελεύθερο χρόνο τους σχεδίαζαν πάνω στην πλάτη τους οι Βρετανοί στρατιώτες ,ήταν και το νησί μας.

Και φυσικά οι γυναίκες δεν μπορούσαν να μην ακολουθήσουν τη νέα για την εποχή μόδα. Ο λόγος  για τις γυναίκες που υπηρετούσαν σε βοηθητικές του βρετανικού στρατού υπηρεσίες (Auxiliary Territorial Service) οι οποίες επειδή δεν μπορούσαν να ζωγραφίσουν τα μέρη που έχουν επισκεφθεί στην πλάτη τους, μετέφεραν σχέδια και ονόματα περιοχών σε ρούχα, παπούτσια και τσάντες.

Ε.Β




Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2017

Αυτό κι αν είναι σύμπτωση...Χθες ο μεγάλος σεισμός στην Κρήτη και σήμερα η "γιορτή" του



Nα είσαι ακόμα ταραγμένη από το χθεσινοβραδινό σεισμό των 5,4 Ρίχτερ, που ταρακούνησε την Κρήτη, και να ανοίγεις το εορτολόγιο της ημέρας και να διαβάζεις πως σήμερα η Εκκλησία μας μαζί με  Αγίους τιμά και μνημονεύει και το Μέγα Σεισμό...

Μα υπάρχει Άγιος που φέρει αυτό το όνομα; και γιατί η Εκκλησία να γιορτάζει ένα σεισμό;

Αυτά τα ερωτήματα οδηγούν στο Συναξαριστή όπου πράγματι διαπιστώνει κανείς πως η Εκκλησία μας μνημονεύει όχι μόνο το Μέγα Σεισμό στις 26 Νοεμβρίου  αλλά και σε άλλες ημερομηνίες.


 Μάλιστα ο μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασσίου  Ιερόθεος σε άρθρο του με τίτλο «οι σεισμοί στα Συναξάρια της Εκκλησίας», παρουσιάζει τους σεισμούς που καταγράφονται στο Εκκλησιαστικό Μηνολόγιο.

Σαν σήμερα λοιπόν έγινε μέγας σεισμός στην Κωνσταντινούπολη, κατά τα τέλη της βασιλείας του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Β’ του Μικρού (408 - 450 μ.Χ.), υιού του αυτοκράτορα Αρκαδίου (395 - 408 μ.Χ.) και της Ευδοξίας. Ο σεισμός συνέβη ημέρα Κυριακή, τη δεύτερη ώρα της ημέρας. Εξαιτίας δε του σεισμού αυτού, κατέπεσαν τα τείχη της πόλεως και ένα μεγάλο μέρος των οικημάτων και κατ’ εξαίρεση από την περιοχή των Τρωαδησίων Εμβόλων μέχρι του Χαλκού Τετραπύλου.

Οι μετασεισμικές δονήσεις συνεχίσθηκαν επί τρεις ολόκληρους μήνες, μέχρι και τις 25 Απριλίου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Όσιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος. Κατά την περίοδο εκείνη ο βασιλέας έκανε πάνδημες λιτανείες και με δάκρυα στα μάτια προσευχόταν στον Θεό λέγοντας: "Κύριε, μετανοούμε, λύτρωσέ μας από τη δίκαιη οργή Σου και από τα παραπτώματά μας. Έσεισες πράγματι τη γη και την συντάραξες εξαιτίας των αμαρτιών μας, με σκοπό να μας κάνεις να συναισθανθούμε"

Στις 7η Οκτωβρίου 524 επί του Αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α’ στα Συναξάρια καταγράφεται η «μνήμη της μετὰ φιλανθρωπίας επενεχθείσης ημὶν φοβεράς απειλής του μεγάλου σεισμού».

Για το σεισμό που σημειώθηκε στις 16 Αυγούστου 542 οι χρονογράφοι Γεδεών και Θεοφάνης στις περιγραφές τους αναφέρουν ότι γκρεμιστήκαν εκκλησίες, σπίτια, το τείχος της Κωνσταντινουπόλεως «και απέθανον πολλοί και εγένετο φόβος μέγας».

Στο Συναξάρι της Εκκλησιάς υπάρχει αναφορά για το σεισμό που σημειώθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 557 μ.Χ. Ο χρονογράφος Θεοφάνης αναφέρει ότι προκλήθηκαν μεγάλες ζημιές στα τείχη της Κωνσταντινούπολης, έπεσαν πολλές Εκκλησίες και ισοπεδώθηκαν ολόκληρες περιοχές. Μάλιστα ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ο Α’ δεν φόρεσε για σαράντα μέρες το στέμμα του, ούτε κατά τον εορτασμό των Θεοφανείων.

Στις 26 Οκτωβρίου 740 μ.Χ ο σεισμός διήρκεσε έντεκα ή δώδεκα μήνες (προφανώς γίνεται αναφορά στις μετασεισμικές δονήσεις). Ο χρονογράφος Θεοφάνης γράφει: «επτωήθησαν εκκλησίαι και μοναστήρια, λαός τε πολύς τέθνηκεν». Έπεσαν πολλοί ανδριάντες «τα τε χερσαία της πόλεως τείχη και πόλεις και χωριά εν τη Θράκη και η Νικομήδεια εν Βιθυνία και η Πραίνετος και η Νίκαια, εν η μια εσώθη Εκκλησία». Σε ανάμνηση αυτού του μεγάλου και φοβερού σεισμού, ο υμνογράφος της Εκκλησίας άγιος Ιωσήφ έγραψε ειδικό κανόνα, ο οποίος ψάλλεται στις 26η Οκτωβρίου, κατά την ακολουθία του Αγίου Δημητρίου.

Επίσης γίνεται αναφορά σε έναν ακόμη σεισμό που σημειώθηκε στις 17 Μαρτίου 790.

Ο σεισμός της 9ης Ιανουαρίου του 870 στην αρχή της βασιλείας του Βασιλείου του Α’ συνοδεύθηκε από μετασεισμικές δονήσεις που διήρκεσαν 40 μέρες. Ο χρονογράφος Νικήτας Παφλάγων, τον χαρακτηρίζει «φρικωδέστατον» και προσθέτει ότι κατεδαφίστηκαν πολλές Εκκλησιές, στοές και οικίες «κτήνων τε και ανθρώπων αμύθητος γέγονε πανωλεθρία». Μάλιστα όπως αναφέρει θα μπορούσε να κινδυνεύσει ακόμη και ο ναός της Αγιάς Σοφιάς.

Η Εκκλησία υπενθυμίζει κάθε χρόνο στους πιστούς της τις ημέρες των φοβερών σεισμών, ώστε αφ’ ενός μεν να ευχαριστήσουν οι πιστοί τον Θεό για την σωτηρία όσων επέζησαν  αφ’ ετέρου δε για να παρακαλέσουν τον Θεό και για τις ψυχές όσων έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια τους



Τετάρτη, 25 Ιανουαρίου 2017

Αντί να χάνουμε χρόνο και χρήμα γιατί να μην χρησιμοποιήσουμε drones στη γεωργία;




Drones στη γεωργία μας ; γιατί όχι μια και η αποτελεσματικότητα τους θεωρείται δεδομένη από τους αγρότες που τα χρησιμοποιούν σε άλλες χώρες.

Στην Ελλάδα, και ειδικά στην Κρήτη, λίγοι είναι αυτοί που σκέφτονται να κάνουν χρήση εξελιγμένων τεχνολογιών για να πάνε ένα βήμα πιο πέρα τον τρόπο που καλλιεργούν και προστατεύουν τις καλλιέργειες τους.

Αυτό όμως δεν ισχύει σε κράτη, όπως η Αυστραλία, όπου ήδη πολλοί αγρότες στρέφονται προς τα αγροτικά drones θεωρώντας τα ως ένα αποτελεσματικό, σε κόστος και αποτελεσματικότητα, μέσο για τα χωράφια τους.

Στον, διαρκώς αυξανόμενης αστάθειας, κόσμο της γεωργίας, τα πάντα- από τον καιρό μέχρι τα έντομα, τις ασθένειες και τα αυξανόμενα κόστη- θέτουν απειλές για τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία. Ο χρόνος είναι ζωτικής σημασίας , όταν πρόκειται για την αντιμετώπιση και την εξάλειψη πολλών προβλημάτων, πριν αυτά εξαπλωθούν ή επιδεινωθούν.

Η τεχνολογία των drones,  που κάποτε είχε καθαρά στρατιωτικό σκοπό, έχει βρει ένα οικείο περιβάλλον στον αγροτικό τομέα επιτρέποντας στους αγρότες να προγραμματίσουν καλύτερα τη φύτευση και άλλες γεωργικές  στρατηγικές τους, παρέχοντας  τους μια καθημερινή  έκθεση προόδου για τα χωράφια και το έδαφος τους, καθώς επίσης για την άρδευση ακόμη και για τυχόν προσβολή τους από επιβλαβείς οργανισμούς.

Χρησιμοποιώντας τελευταίας τεχνολογίας ανιχνευτές και διαθέτοντας εξαιρετικές απεικονιστικές ικανότητες για εναέριες φωτογραφίες, τα αγροτικά drones μπορούν να παράσχουν έγκαιρη ανίχνευση με  πολυφασματική απεικόνιση  για  ασθένειας σε φυτά που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι.

Πολλά εξ αυτών μπορούν να προγραμματιστούν για να κάνουν  πτήση, χωρίς να χρειάζεται καν να κατευθύνονται μέσω του τηλεχειριστηρίου.

Η αγορά γεωργικών drone , παρότι ακούγεται απίστευτο , έχει τετραπλασιαστεί σε αξία από το 2012. Οι ειδικοί μάλιστα λένε ότι η αγορά (αξίας 673.000.000 $ το 2015) θα υπερβεί τα 2,9 δισεκατομμύρια $ στα επόμενα τέσσερα χρόνια.


Αξίζει ν αναφέρουμε πως αρχική έρευνα για τη χρήση των γεωργικών μη επανδρωμένων αεροσκάφων  σε ελαιώνες έχει ήδη αποδειχθεί επιτυχής στην Ισπανία.  Ερευνητική Ομάδα από το Ινστιτούτο για τη Βιώσιμη Γεωργία, από την Κόρδοβα, αποκάλυψε ότι χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούσε να λάβει  λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος και την ανάπτυξη του κάθε δέντρου,σχετικά με τις ιδιότητες του εδάφους στην περιοχή και την παρουσία των ζιζανίων.

Να πούμε πάντως πως και στη χώρα μας μια πρώτη συζήτηση για τη χρήση μη επανδρωμένων πτητικών οχημάτων (Drones) στον αγροτικό τομέα είχε γίνει πέρυσι στον Έβρο με τον τότε αναπληρωτή υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάρκο Μπόλαρη.

Είχε τονισθεί πως τα drones θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα και στην καταγραφή ζημιών από θεομηνίες, με απόλυτη ακρίβεια μέσα σε λίγα 24ωρα . Ακόμα μπορούν να έχουν χρήση στην Ελλάδα στην  καταγραφή και χαρτογράφησης βοσκότοπων.

Έρευνα του Πολιτειακού Πανεπιστημίου Γεωργικής Οικονομίας της Οκλαχόμα των ΗΠΑ έχει καταδείξει πως με τα drones μπορεί να γίνεται καταγραφή ζημιών με ταχύτητα έως και 1600 στρέμματα την ώρα, ενώ η επαναστατική τους τεχνολογία (φωτογράφηση υπέρυθρης ακτινοβολίας) μπορεί να μειώσει τα έξοδα για φυτοφάρμακα και λιπάσματα από 30 έως και 75%.

(Με πληροφορίες από oliveoiltimes.com)

Τρίτη, 24 Ιανουαρίου 2017

Ταξιδεύοντας το 1961 από την Αμερική στην Κρήτη με το "Βασίλισσα Φρειδερίκη"



Μπορεί ένα πλοίο να συνδεθεί με τις πιο γλυκόπικρες αναμνήσεις επιβατών ή συγγενών επιβατών του; Σίγουρα ναι όταν πρόκειται για ένα πλοίο που εκτελούσε δρομολόγια προς την Αμερική τη δεκαετία του 1960 μεταφέροντας μετανάστες από τον ευρωπαϊκό νότο και κυρίως την Ελλάδα και την Ιταλία.

Στο παραπάνω βίντεο, που ανάρτησε στο youtube o John Sooklaris, αποτυπώνεται ένα τέτοιο ταξίδι μνήμης, με το τεράστιο και υπερσύχρονο για την εποχή του Queen Frederica

Η ιδιαιτερότητα του ταξιδιού που καταγράφεται στο βίντεο του 1961 είναι πως σχεδόν στο σύνολο του οι επιβάτες του είναι Κρητικοί. Παρότι πρόκειται για καταγραφή, ουσιαστικά, του ταξιδιού της οικογένειας Sooklaris, μέσω αυτής και των στιγμών που αποτύπωσε, ξαναζωντανεύει η ιστορία μιας ολόκληρης γενιάς Κρητικών μεταναστών στην μακρινή Αμερική.

Μάλιστα στις σχετικές περιγραφές τονίζεται πως διασχίζουν τον ωκεανό στο πλαίσιο παγκρήτιας εκδρομής-κρουαζιέρας,που είχε ως αφετηρία το λιμάνι της Νέας Υόρκης.

Το βίντεο καταγράφει το τελευταίας τεχνολογίας, εκείνη την εποχή, σύστημα μεταφοράς των αποσκευών πάνω στο πλοίο, που είναι γεμάτο Κρητικούς, συγγενείς και φίλους ή ανθρώπους που έγιναν φίλοι στη διάρκεια του ταξιδιού στην Κρήτη.

Είναι ενδεικτικά και τα σχόλια που έγιναν από ανθρώπους που είδαν το σχετικό βίντεο και θυμούνται πως και οι δικοί τους συγγενείς από την Ιταλία είχαν ταξιδέψει με αυτό το πλοίο μεταναστεύοντας στην Αμερική.



Για την ιστορία να πούμε πως το πλοίο Βασίλισσα Φρειδερίκη ναυπηγήθηκε από τους  W.Cramp & Sons, Philadelphia το  1926 για λογαριασμό της  American Matson Line. Διέθετε υποδομή για 693 επιβάτες πρώτης θέσης, με ολική χωρητικότητα 17.226 κόρους.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκε ως οπλιταγωγό.Το 1948 πωλήθηκε στην εταιρία Ηome Lines του Ευγένιου Ευγενίδη και μετονομάστηκε σε Atlantic.

Στις 23 Δεκεμβρίου 1954 με τον κατάπλου στον Πειραιά, παρουσία των Βασιλέων και άλλων επισήμων πήρε το όνομα  Βασίλισσα Φρειδερίκη και υψώθηκε σε αυτό η ελληνική σημαία. 

Διαχειρίστρια εταιρία του πλοίου ήταν η Εθνική Ελληνική Γραμμή Αμερικής. Το 1960-61 υπέστη εκτεταμένες επισκευές στη Γένοβα και η ολική χωρητικότητα έγινε 21.239 κόροι ενώ η  μεταφορική ικανότητα του  σε επιβάτες ήταν τέτοια που μπορούσε να καλύψει  174 επιβάτες πρώτης θέσης και 1.005 τουριστικής θέσης ή 650 ενιαίας θέσης σε κρουαζιέρες.


 Για μια δεκαετία κάλυπτε τη γραμμή Μεσογείου-Βόρειας Αμερικής.Το 1965 η Εθνική Γραμμή Βόρειας Αμερικής με το πλοίο της πουλήθηκε στον όμιλο Χανδρή, ο οποίος κράτησε το Βασίλισσα Φρειδερίκη, με το ίδιο όνομα στη γραμμή της Νέας Υόρκης ως το 1967 κάνοντας παράλληλα και μερικά ταξίδια στην Αυστραλία.

Το 1971 παροπλίσθηκε, ενώ το 1973 χρησιμοποιήθηκε εποχιακά για κρουαζιέρες. Το 1977 διαλύθηκε στην Ελευσίνα και το 1978, ό,τι απόμεινε καταστράφηκε από πυρκαγιά.


Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2017

Η ιατρική επιστήμη στη Μινωική Κρήτη και η διάδοση της στον αρχαίο κόσμο




Έχουμε συνηθίσει να θαυμάζουμε τους Μινωίτες για την τέχνη, την αρχιτεκτονική, τον πολιτισμό τους, το εμπορικό τους δαιμόνιο και την επιρροή που άσκησαν ανά τον κόσμο, ως θαλασσοκράτορες.
Ωστόσο υπάρχει κι ένας ακόμα τομέας στον οποίο πρέπει να σταθούμε και να τους αποδώσουμε τα εύσημα, κι αυτός δεν είναι άλλος από την ιατρική επιστήμη.

Ο Άγγλος αρχιτέκτονας και ελληνιστής Μάικλ Βέντρις είχε γοητευθεί από παράξενες πινακίδες με ιερογλυφικά στο Βρετανικό Μουσείο, προϊόντα ανασκαφών του Μινωικού και Μυκηναϊκού πολιτισμού.Μελετώντας τις απέδειξε πως μπορεί να έμοιαζαν με ιερογλυφικά, αλλά ήταν  «κρητικά ιερογλυφικά», των ανθρώπων του αιγαιακού χώρου, που είχαν ζήσει πολύ πριν τον Όμηρο και τους τρωικούς.

Τα σύμβολα παρίσταναν ολόκληρη συλλαβή. Ήταν ένα «αλφάβητο προ του αλφαβήτου»,  με το οποίο οι πρόγονοί μας έθεσαν τις βάσεις της επικοινωνίας και συνεννόησης μεταξύ τους, μεταξύ των πόλεων, μεταξύ των χωρών. Και οι μινωίτες ναυτικοί ήταν εκείνοι που το διέδωσαν στα λιμάνια όπου έδεναν τα καράβια τους.

Σε αυτά, λοιπόν, τα συλλαβογράμματα, αναγνωρίστηκε η λέξη ι-ja-τε > ιητήρ > ιατρός.
Το γεγονός και μόνο ότι βρίσκουμε τη λέξη αυτή στις πινακίδες της γραμμικής Β της Κνωσού (αλλά και σε αυτές των Μυκηνών και της Πύλου) μαρτυρά ότι το θεραπευτικό έργο, ο ρόλος του ιατρού και ο θεσμός του στο κρητομινω-μυκηναϊκό περιβάλλον της εποχής ήταν οργανωμένος, αποδεκτός και εν λειτουργία.

Δεν πρέπει εξάλλου να ξεχνάμε πως σε πιθάρι της Φαιστού, (17ος αιώνας π.Χ.) αναγράφεται το όνομα του ιδιοκτήτη «Σιμά, η ιατρός», με τη λέξη Σιμά στα νεοελληνικά να σημαίνει Μέλισσα.
Τη σχέση των προγόνων μας με την ιατρική αποκάλυψε και το εύρημα του Γιάννη και της Εφη Σακελλαράκη στο Φουρνί των Αρχάνων. Αυτό δεν ήταν άλλο από ένα κρανίο που είχε υποστεί χειρουργική επέμβαση.


Είναι ενδιαφέρον επίσης το ότι  σε αιγυπτιακό πάπυρο του Βρετανικού Μουσείου εντοπίστηκαν στη γλώσσα των Μινωιτών ιατρικά ξόρκια για τη θεραπεία της βουβωνικής πανώλης.

Όσα γνωρίζουμε για τις υγειονομικές συνθήκες και την ιατρική δραστηριότητα στην αρχαία Κρήτη βασίζονται στα γλυπτά, τις τοιχογραφίες και τα αρχιτεκτονικά ευρήματα, που μας πρόσφερε η αρχαιολογική σκαπάνη. Πολλές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής πρέπει να ρυθμίζονταν από κανόνες υγιεινής. Αυτό μαρτυρούν οι  αίθουσες των λουτρών, ο τρόπος κατασκευής των υδραγωγείων και το σύστημα των υπονόμων, που είναι απ' τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της εποχής.

Ιδιαίτερη αξία έχει η διαπίστωση τού Έβανς, σύμφωνα με την οποία κρητικά κείμενα φαρμακολογικού κυρίως και θεραπευτικού περιεχομένου, πρέπει να ήταν γνωστά στους αρχαίους Αιγυπτίους. Το γεγονός ότι ένας αξιόλογος αριθμός αρωματικών και ιαματικών φυτών, που χρησιμοποιήθηκαν τόσο από τους Αιγυπτίους, όσο κι απ' τους μεταγενέστερους Έλληνες, έχει τη ρίζα του ονόματός του προελληνική, μεσογειακή, κρητική, μαρτυρά ότι τα φυτά αυτά θα έπρεπε να καλλιεργούνται και να χρησιμοποιούνται από τους Κρήτες, πριν διαδοθούν στους γειτονικούς λαούς.

 Τέτοια ονόματα είναι: μίνθη, αψίνθιο,το σήσαμον, δηλαδή η παπαρούνα, γνωστή με το κρητικό αυτό όνομα στον ελληνικό κόσμο της εποχής εκείνης και φυτά, απ’ τα οποία παρασκευάζονταν βαφές, όπως ο κρόκος.

Το λουτρό της Βασίλισσας στην Κνωσό 

Οι Κρήτες γνώριζαν κι ένα μεγάλο αριθμό φυτών με αποκλειστική θεραπευτική χρήση: το ασπλήνιο (είδος θηλυκής πτέρης) για τους πόνους του σπλήνα, το δαύκο, που χορηγείτο σαν έγχυμα μέσα σε κρασί σε μυϊκές παθήσεις ή δαγκώματα φιδιών και το δίκταμο, χρησιμοποιούμενο ειδικότερα σε γυναικολογικά νοσήματα.

 Καλλιεργούσαν επίσης σε ευρεία έκταση κι έκαναν εξαγωγή λειχηνοειδών φυτών, που χρησιμοποιούνταν σαν αφεψήματα, τονωτικά, υπό μορφή αλοιφών και για τη κατασκευή εμπλάστρων. Ο Πλίνιος εξάλλου μας πληροφορεί ότι η Κρήτη υπήρξε πατρίδα δύο δένδρων με ιατρική χρησιμότητα: του κρητικού πεύκου και της κυπαρίσσου, απ' όπου έβγαζαν αιθέρια έλαια με εξαίρετες θεραπευτικές ιδιότητες.

Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούσαν ακόμα οι Κρήτες το πεπόνι, τον κρίνο, που με τους βολβούς του θεράπευαν τις ραγάδες των μαστών και τα εγκαύματα, τη λευκή νυμφαία για τις στυπτικές της ιδιότητες και το χρυσάνθεμο.

Έκαναν, όμως, χρήση και άλλων φυτών που μας είναι άγνωστα, όπως ο φλοιός του «κίτρινου φιδιού», που ίσως η αρχή της χρήσης του να ανάγεται στην εποχή των Ασσυρο-βαβυλωνίων. Με τα φάρμακα φυτικής προέλευσης, που έχουν το προβάδισμα σε όλες τις αρχαίες φαρμακοποιίες, συνδύαζαν και οι Κρήτες ζωικά και ορυκτά προϊόντα: λίπη, κερί, κόπρανα, ούρα, νίτρο, στύψη, λιθάργυρο. Δεν δίσταζαν να καταφύγουν και στις μαγικές ιδιότητες των πολύτιμων λίθων. Ένας απ’ αυτούς, ο αμέθυστος, χρησιμοποιείτο σαν διουρητικό.

Πολύ ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γνώσεις των αρχαίων Κρητών για την ιαματική σημασία των μεταλλικών υδάτων. Τα νερά αυτά διοχετεύονταν με επιβλητικές υδραυλικές εγκαταστάσεις σε καταιονητήρες, ειδικά ντους, τόσο στα λουτρά των ανακτόρων όσο και στα δημόσια λουτρά. Τα ακάθαρτα νερά απομακρύνονταν μ' ένα επιμελημένο σύστημα αποχετευτικών αγωγών προς τους υπονόμους, πράγμα που μαρτυρεί προχωρημένες γνώσεις υγιεινής.

Στο ιατρικό έργο προΐστατο η «θεά των όφεων» με πάρεδρο της το θεό των ιατρών τον  Ασκληπιό, το σύμβολο του οποίου, το φίδι, έφερε και η κρητική θεά.

(Με πληροφορίες από iatronet.gr)





Σάββατο, 21 Ιανουαρίου 2017

Η Κρήτη στα ψηφιδωτά της αρχαίας πόλης Ζεύγμα στην Τουρκία


Η Πασιφάη παρακολουθεί το Δαίδαλο και Ίκαρο να φτιάχνουν ομοίωμα αγελάδας


 Πριν από λίγα χρόνια όλοι είχαμε μείνει με το στόμα ανοικτό βλέποντας να έρχονται στο φώς εκπληκτικής τέχνης ψηφιδωτά στην αρχαία ελληνική πόλη Ζεύγμα, στη νότια Τουρκία, κοντά στα σύνορα με τη Συρία.

Οι φωτογραφίες με το ψηφιδωτό που αναπαριστά τις Μούσες έκαναν το γύρο του κόσμου ενώ θλίψη σκόρπισε παράλληλα η είδηση πως πολύ σύντομα το μεγαλύτερο τμήμα της πόλης θα καλύπτονταν από τα νερά του φράγματος Μπιρετσίκ.

Το ψηφιδωτό με τις Μούσες

Έτσι λίγοι ήταν εκείνοι που στάθηκαν στην έντονη παρουσία της Κρήτης, μέσω των ψηφιδωτών, στο Ζεύγμα. Ο μύθος της Πασιφάης, η αρπαγή της Ευρώπης αλλά και ο  γάμος του Διονύσου και της Αριάδνης  ζωντάνεψαν με τρόπο μοναδικό στην συγκεκριμένη πόλη.

Όπως θα δείτε και στο σχετικό βίντεο ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα και κομψά ψηφιδωτά του Ζεύγματος παρουσιάζει την Κρητικιά βασιλοπούλα Πασιφάη να παρακολουθεί το Δαίδαλο και τον Ικαρο να κατασκευάζουν το ομοίωμα αγελάδας.



Η Kemiktsi Helene έκανε τη μετάφραση και επεξεργασία των υποτίτλων στο βίντεο το οποίο αποτελεί απόσπασμα γαλλικού ντοκιμαντέρ. Σε αυτό λίγο πριν την βύθιση της πόλης στο νερό της τεχνητής λίμνης που δημιούργησε το κοντινό φράγμα φαίνεται η γαλλική ομάδα αρχαιολόγων με επικεφαλής την Κατερίνα Αμπαντὶ Ρενὰλ να  καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες για να περισώσει τα σπουδαιότερα ευρήματα του Ζεύγματος


 Για την ιστορία να πούμε πως το Ζεύγμα βρισκόταν στη νοτιοανατολική Τουρκία, 180 χιλιόμετρα ανατολικά των Αδάνων. Η περιοχή ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής. Την ίδρυσε, στις όχθες του Εφράτη ποταμού, κατά την  Ελληνιστική περιόδο, ο στρατηγός Σέλευκος Α, ο Νικάτωρ, ένας από τους διαδόχους του Μεγάλου Αλέξανδρου, ως  Σελεύκεια.  

Το 64 π.Χ., οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Σελεύκεια, μετονομάζοντας την πόλη σε Ζεύγμα, που σημαίνει γέφυρα ή διέλευση στα αρχαία Ελληνικά. Κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορικής περιόδου το Ζεύγμα έγινε η μεγαλύτερη και πιο σημαντική -οικονομικά και στρατηγικά- ανατολική πόλη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορία

Η αρπαγή της Ευρώπης
 Τα αριστουργηματικά ψηφιδωτά που ανακαλύφθηκαν εκεί ανάγονται στον 2ο μ.Χ αιώνα. Ξεχωρίζουν για την ζωντάνια των μορφών τους και τα θαυμάσια χρώματα τους με τους ειδικούς να αναφέρουν ότι για την δημιουργία τους χρησιμοποιήθηκαν ειδικά κατασκευασμένες γυάλινες ψηφίδες.

Εκτιμάται πως η αρχαία πόλη Ζεύγμα είχε περίπου 2000-3000 σπίτια. Όσα ευρήματα διέσωσαν οι αρχαιολόγοι, διακοσμούν σήμερα το μεγαλύτερο μουσείο μωσαϊκών στον κόσμο, το «Zevgma Mosaic Museum», στην πόλη Γκαζιαντέπ.

Ο γάμος του Διονύσου με την Αριάδνη

                                                      Ο μύθος της Πασιφάης

Η Πασιφάη ήταν κόρη του Ήλιου και της Περσηίδας, αδελφή της μάγισσας Κίρκη και σύζυγος του Μίνωα.

Ο μύθος λέει πως ερωτεύτηκε  τον ταύρο που ανέδυσε ο Ποσειδώνας από τη θάλασσα για να δείξει πως οι θεοί ήθελαν να κερδίσει ο Μίνωας την εξουσία στη διαμάχη που είχε με τους αδελφούς του Ραδάμανθυ και Σαρπηδόνα.

Ο Μίνωας ωστόσο έπρεπε στη συνέχεια να θυσιάσει τον όμορφο ταύρο πράγμα που δεν έκανε γιατί ήθελε να διατηρήσει τη ράτσα του.

Η ενέργεια του αυτή εξόργισε τους θεούς που εξαγρίωσαν τον ταύρο ώστε να προκαλέσει καταστροφές ενώ στη συνέχεια έκαναν την Πασιφάη να τον ερωτευτεί παράφορα.

  Η Πασιφάη, στην απελπισία της για τον ανεκπλήρωτο έρωτά της, παρακάλεσε τον Δαίδαλο να τη βοηθήσει να ικανοποιήσει τον πόθο της. Ο Δαίδαλος κατασκεύασε ομοίωμα ξύλινης αγελάδας, (αυτή η διαδικασία αποτυπώνεται στο ψηφιδωτό του Ζεύγματος) κούφιας εσωτερικά, τόσο τέλειας που ο ταύρος ξεγελάστηκε. Από την ένωση του ταύρου και της Πασιφάης, γεννήθηκε ο Μινώταυρος, που κατοικούσε στο Λαβύρινθο.

Η Πασιφάη θεωρούνταν και αυτή μάγισσα, όπως η αδελφή της Κίρκη και η ανεψιά της Μήδεια. Και αυτό φαίνεται από τη σχέση της με τον Μίνωα. Λέγεται πως στην αρχή της βασιλείας του ο Μίνωας δεν έκανε παιδιά, γιατί υπέφερε από αφροδίσιο νόσημα: έβγαιναν από το σώμα του ερπετά που έτρωγαν τα σπλάχνα κάθε γυναίκας που ξάπλωνε μαζί του. Μόνο η Πασιφάη δεν έπαθε τίποτε, γιατί ήταν κόρη του Ήλιου. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή του μύθου η Πασιφάη του έκανε μάγια, γιατί ο Μίνωας είχε πολλές ερωμένες. Έτσι, οι γυναίκες που πήγαιναν μαζί του τις καταβρόχθιζαν σκορπιοί και φίδια που έβγαιναν από το σώμα του.




Πέμπτη, 19 Ιανουαρίου 2017

Όταν χαρίζαμε κρι κρι στους Αμερικανούς για να τους ευχαριστήσουμε για τη βοήθεια τους



Ένα σπάνιο ντοκουμέντο, ένα βίντεο διάρκειας μόλις 19 δευτερολέπτων, που ανάρτησε στο youtube η British Pathe  δείχνει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο την ευγνωμοσύνη που πάντα ένιωθαν οι Έλληνες για τους Αμερικανούς και τις πολιτικές τους ηγεσίες, ευγνωμοσύνη  που κάποιες φορές φθάνει και σε όρια υπερβολής.
Στο βίντεο εμφανίζεται ο Κρητικός αγρότης από τα Χανιά, Ευτύχης Πρωτοπαπαδάκης να δωρίζει ένα κρι-κρι, το  οποία μάλιστα είναι το μοναδικό περιουσιακό του στοιχείο, στον εκπρόσωπο του τότε Αμερικανού Προέδρου  Πωλ Πόρτερ για να ευχαριστήσει τον αμερικανικό παράγοντα για τη βοήθεια που προσέφερε στην Ελλάδα.
Η εικόνα μιλάει από μόνη της με το κρι κρι να περνά στα χέρια του Πόρτερ και να επιβιβάζεται στο αεροπλάνο με προορισμό την Αμερική. Το Κρητικό αγρίμι είχε αιχμαλωτίσει ο Πρωτοπαπαδάκης, που κατάγονταν από το Ανατολικό Σέλινο, όταν ήταν λίγων ημερών και προφανώς είχε μεγάλη αξία για εκείνον
Αξίζει όμως να δούμε στο σημείο αυτό ποιος ήταν ο Πώλ Πόρτερ, τι ήλθε να κάνει στην Ελλάδα και τι έγραψε στη συνέχεια γι αυτήν. Και αξίζει γιατί, όπως θα δείτε στη συνέχεια, μπορεί από το 1950 να έχουν περάσει αρκετές δεκαετίες όμως δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα.
Ο Πωλ Πόρτερ λοιπόν ήταν ένας Αμερικανός δικηγόρος και πολιτικός που επί προεδρίας Ρούσβελτ είχε αναλάβει πρόεδρος της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε ενταχθεί στο Γραφείο Διοίκησης Τιμών ως διαχειριστής αναπληρωτής, και στη συνέχεια, βοηθός διευθυντής του Γραφείου της Οικονομικής Σταθεροποίησης.
Τον Δεκέμβριο του 1946 ο τότε  πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρυ Τρούμαν, σε απάντηση του  Έλληνα πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Τσαλδάρη, που ζητούσε εναγωνίως οικονομική βοήθεια για την χώρα μας ώστε να πατάξει την κομμουνιστική απειλή, διόρισε τον Πόρτερ επικεφαλής της Αμερικανικής Οικονομικής Αποστολής στην Ελλάδα, με το βαθμό του πρέσβη.
Τον Ιανουάριο του 1947 ο Πόρτερ ήλθε στην Ελλάδα και την γνώρισε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο της, καθώς μετά από 6 ημέρες η μεγάλη απεργία των δημοσίων υπαλλήλων έριξε την κυβέρνηση και ανέλαβε την πρωθυπουργία σε κυβέρνηση συνασπισμού  ο εξωκοινοβουλευτικός τραπεζίτης Δημήτριος Μάξιμος.
Δουλειά του Πόρτερ, ήταν να ελέγξει τα δημοσιονομικά της Ελλάδας ώστε ο Τρούμαν να της χορηγήσει την ανάλογη βοήθεια. Η έκθεση που συνέταξε έμεινε στην ιστορία. Παρατίθεται ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα της που δημοσίευσε η εφημερίδα Ελευθερία:
«Εδώ δεν υφίσταται κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα. Αντ' αυτού υπάρχει μια χαλαρή ιεραρχία ατομιστών πολιτικών, μερικοί από τους οποίους είναι χειρότεροι από άλλους, που είναι τόσο απασχολημένοι με τον προσωπικό τους αγώνα για εξουσία, ώστε δεν έχουν τον χρόνο να αναπτύξουν οικονομική πολιτική, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι είχαν την ικανότητα.
Υπάρχει μεγάλη ανομοιομορφία εις το βιοτικόν έπιπεδον και τα εισοδήματα ανά την Ελλάδα. Οι κερδίζοντες, δηλαδή οι βιομήχανοι, οι έμποροι, οι κερδο­σκόποι και οι μαυραγορίται, διάγουν έν πλούτω και χλιδή, το πρόβλημα δε αυτό ουδεμία κυβέρνησις το αντιμετώπισεν αποτελεσματικώς.
Εν τω μεταξύ αι λαϊκαί μάζαι περνούν μιαν αθλίαν ζωή. Οι κερδίζοντες είναι σχετικώς ολίγοι τον αριθμόν και ο συνολικός πλούτος των, περιερχόμενος εις το σύνολον του πληθυσμού θα έπέφερεν ελάχιστην βελτίωσιν των γενικών συνθηκών διαβιώσεως. Αλλ' ο πολυτελής τρόπος ζωής των εν μέσω της πτώχειας συντείνει εις το να εξοργίζη τας μάζας και να υπογραμμίζη την δυστυχίαν των πτωχών.
Η δημόσια διοίκηση είναι υπερβολικά εκτεταμένη. Οι χαμηλοί μισθοί προσαυξάνονται βάσει ενός εντελώς συγκεχυμένου συστήματος επιδομάτων, χάριν των οποίων τινές δημόσιοι υπάλληλοι κερδίζουν μέχρι και τέσσερις φορές περισσότερο από τον βασικό μισθό τους.
Υπάρχει εις την χώραν σημαντικόν ποσοστόν συγκεκαλυμμένης ανεργίας, δεδομένου ότι τα 20% του πληθυσμού χρησιμοποιούνται υπό του κράτους ή εξαρτώνται εξ αυτού. Τα χαμηλότατα επίπεδα ζωής των δημοσίων υπαλ­λήλων, των συνταξιούχων και των άλλων μισθοβιώτων αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντα, ο οποίος συμβάλλει εις την πολιτικήν και κοινωνικήν έντασιν που χαρακτηρίζει σήμερον την Ελλάδα.
Ουδέν μέτρον ελήφθη από της απελευθερώσεως δια να δοθή χρήσιμος εργασία εις τους δυναμένους να εργασθούν από το ευρύ αυτό στρώμα του πληθυσμού.
... Δύο και ήμισυ έτη μετά την άπελευθέρωσιν η Ελλάς ευρίσκεται εις μί­αν κατάστασιν νεκρώσεως παρά την ούσιαστικήν έξωτερικήν βοήθειαν και την αρμοδίαν εξωτερικήν καθοδήγησιν. Εις ολόκληρον την χώρα, απ΄ άκρου εις άκρη, κυριαρχεί μία γκρίζα ανυπεράσπιστη, βαθιά έλλειψη πίστης για το μέλλον - μία έλλειψη πίστης που οδηγεί σε πλήρη απραξία προς το παρόν. Οι άνθρωποι έχουν παραλύσει από την αβεβαιότητα και τον φόβο, οι επιχειρηματίαι δεν επενδύουν, οι καταστηματάρχαι δεν αποθηκεύουν προμήθειες.
... Σημαντικά ποσά ξένου συναλλάγματος εσπαταλήθησαν κατά τό παρελθόν έτος [1946] εις εισαγωγάς ειδών πολυτελείας, εις πώλησιν χρυσών λιρών από το κράτος και εις πράξεις επί του νομίσματος εις την μαύρην άγοράν»




Μάθετε να "διαβάζετε" την κουτάλα του αρνιού και να βλέπετε τα μελλούμενα




Η ωμοπλατοσκοπία ή με απλά λόγια το "διάβασμα" της ωμοπλάτης (κουτάλας στην Κρήτη), έχει ρίζες από την αρχαιότητα.

Πρόκειται για μια τεχνική που πλέον ελάχιστοι κατέχουν και έτυχε ευρείας εφαρμογής την περίοδο της επανάστασης του 1821. Οι βοσκοί μάλιστα θεωρούνταν, και είναι σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις ακόμα και σήμερα, οι καλύτεροι στο διάβασμα των σημαδιών των μελλούμενων που φέρει επάνω της η κουτάλα του αρνιού.

Μάλιστα ο γνωστός λαογράφος και ακαδημαϊκός Γιώργος Μέγας είχε ως αντικείμενο στη διδακτορική του διατριβή την ωμοπλατοσκοπία, βασιζόμενος σε χειρόγραφο του 13ου αιώνα.

 Δυο αιώνες νωρίτερα για το ίδιο θέμα είχε ασχοληθεί σε πραγματεία του ο  βυζαντινός «πανεπιστήμων» Μιχαήλ Ψελλός.

Μέσω της ωμοπλάτης, λένε οι γραπτές μας παραδόσεις μαντεύονται «κατάστασις αέρος, πραγματείας έκβασις και οδοιπορίας. Κίνδυνος θανάτου, ζωής διάρκεια και λοιπών πραγμάτων τελείωσις…»

Στο υπό έκδοση βιβλίο του Κανάκη Ι. Γερωνυμάκη «Δοξασίες» (σχετικό απόσπασμα δημοσίευσε ο Αγώνας της Κρήτης, το οποίο παραθέτουμε) περιλαμβάνονται ενδιαφέροντα και πολύ καλογραμμένα κείμενα και σκίτσα για τη συγκεκριμένη πρακτική που ίσως φανούν χρήσιμα σε όποιον ενδιαφέρεται να μάθει πως να διαβάζει την κουτάλα του ζώου και να ξέρει τι θα συμβεί στο μέλλον.

"Την ωμοπλάτη του κριγιού την λέγανε κουτάλα
και με σημάδια μαρτυρεί για πράγματα μεγάλα

1) Όταν υπάρχει βελονιά εκεί που γράφει ένα
θάνατος για πολύ δικό φαίνεται στα γραμμένα

2) Στο δύο, αν το κόκκαλο έχει μεγάλη μύτη
σημαίνει πως στο σπιτικό θα ‘ρθει μεγάλη τύχη

3) Στο τρία, αν το πτερύγιο πηλιάτερα πλαταίνει
τόσο το οικονομικό του σπιτικού πλησιαίνει

4) Του πτερυγίου αιμάτωμα μιλά για το κοπάδι
αν είναι η βάση του πλατειά είναι καλό σημάδι

5) Στο πέντε το αιμάτωμα, εχθρούς του έθνους δείχνει
αν κάθονται στη βάση τους πολύ καλά τους βρίχνει
Μα αν από τη βάση τους φαίνονται ξεκομένοι
το δίχως άλλο σοβαρό κακό τους περιμένει

6) Η βελονιά εκεί στο εξ δείχνει τον νοικοκύρη
από τη θέση του αυτή δεν πρέπει να ξεσύρει
Να αν από τη θέση θα τύχει να ξεσύρει
είναι κακό προμήνυμα διά τον νοικοκύρη

7) Λίγο πιο κάτω του αντρός είν’ η νοικοκερά του
αν λείπει από τη θέση της θα χάσει την κυρά του

8) Εκεί στη θέση του οχτώ η βελονιά που δείχνει
λέει πως την νοικοκυρά έγκυο τηνέ βρίχνει

9) Αν εις την θέση του εννιά υπάρχουνε κουκίδες
δείχνει τα’ αγόρια του σπιτιού, μα και τις κορασίδες

10) Αν στην κουτάλα, πίσω της μια βελονιά υπάρχει
το δίχως άλλο θάνατος σε συγγενή θα λάχει
Και σ’ όποιο σύζυγο βρεθεί η βελονιά κοντά του
ο θάνατος του συγγενή θα ειν’ απ’ τη μεριά του
Αν η γυναίκα του σπιτιού είναι σ’ εγκυμοσύνη
φαίνεται μνήμα ανοιχτό, θάνατος δεν θα γίνει
Αν λείπει μία βελονιά, ή και πολλά σημάδια
δεν είναι ανησυχιτικό πως είναι η είν’ η θέση άδεια

11) Στο έντεκα αιμάτωμα εχθρούς παρουσιάζει
όμως δεν κάθονται καλά, κακό τους πλησιάζει"

Εκτενής χρήση της ωμοπλατοσκοπίας γινόταν πάντως επί τουρκοκρατίας στην Ελλάδα . Ο ιστορικός Ι. Φιλήμων σημειώνει σχετικά πως  η «καλή ή κακή έκβασις μιας μάχης εκρέματο από την καλήν ή κακήν μάντευσιν της πλάτης…»

Τις ρίζες της όμως πρέπει να τις αναζητήσουμε στην αρχαιότητα όπου, όπως επισημαίνουν οι περισσότεροι λαογράφοι, εξετάζονταν τα σπλάχνα των σφάγιων, προκειμένου να προβλεφθούν τα μελλούμενα.

Στις μέρες μας η παράδοση της ωμοπλατοσκοπίας διατηρείται σε περιορισμένη έκταση από βοσκούς και στην Κρήτη.

Ωστόσο υπάρχουν κάποιοι κανόνες που θα πρέπει να τηρούνται για να μπορέσει η κουτάλα να δείξει το μέλλον. Δηλαδή πρέπει το αρνί  ή το κατσίκι από το οποίο προέρχεται η σπάλα να μην είναι μικρό σε ηλικία και να έχει κοιμηθεί τουλάχιστον δύο νύχτες στην αυλή του σπιτιού.

Μάλιστα λένε πως προβλέψεις για όλο το χρόνο μπορούν να γίνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια διαβάζοντας την κουτάλα του ψημένου αρνιού  ή του κατσικιού  την ημέρα του Άϊ – Γιωργιού, μετά το Πάσχα


Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

Άλλος ένας που αντί να σωφρονιστεί στη φυλακή πήρε μάστερ στην παρανομία



Μπορεί τελικά κάποιος που διαπράττει ένα σοβαρό αδίκημα μπαίνοντας στην φυλακή να σωφρονιστεί; Η πρακτική μάλλον κλείνει προς μια αρνητική απάντηση αφού ελάχιστοι είναι εκείνοι που μένουν χρόνια στις ελληνικές φυλακές και όταν αποφυλακίζονται επιλέγουν να ζήσουν σε πλαίσιο νομιμότητας.

Μάλιστα συχνά πυκνά λέμε μεταξύ μας  πως μπαίνει κάποιος μικροαπατεώνας στη φυλακή και βγαίνει με μάστερ στην παρανομία αφού η συνύπαρξη με άλλους κρατούμενους, που έχουν διαπράξει σοβαρότερα αδικήματα, λειτουργεί ως καταλύτης στην ενίσχυση των παραβατικών ενστίκτων του.

Είναι και η ίδια η κοινωνία στη συνέχεια που δε βοηθάει στο να κρατηθεί ένας πρώην κρατούμενος «καθαρός» καθώς δεν δίνει εύκολα ευκαιρίες επανένταξης του.

Η περίπτωση του 63χρονου, που είχε συλληφθεί προ ημερών με ποσότητα 205 γραμμαρίων ηρωίνης και μικρότερη ποσότητας μεθαδόνης είναι χαρακτηριστική.

Είχε βρεθεί στις φυλακές της Νεάπολης πριν από μερικές δεκαετίες όπου και επέλεξε το 1989 να μη μείνει απέξω όταν οργανώθηκε από συγκρατούμενους του η επιχείρηση απόδρασης με την κωδική ονομασία "Ασπιρίνη". Πάνω στην προσπάθεια απόδρασης ενεπλάκη στη δολοφονία 2 αστυνομικών των φυλακών κι έτσι κατέληξε να παραμείνει έγκλειστος μέχρι πριν από 5 χρόνια, οπότε και αποφυλακίστηκε.

Το τελευταίο διάστημα σύμφωνα με πληροφορίες μας ζούσε σε οικισμό του Δήμου Μινώα Πεδιάδος με το γιο του όπου ασχολούνταν με αγροτικές καλλιέργειες.

Η τοπική κοινωνία ήξερε για το παρελθόν του και κατά κάποιο τρόπο το είχε αποδεχθεί, δεν τον έκανε πέρα. Μάλιστα σχεδίαζε να ασχοληθεί και με την εκτροφή ζώων, πριν αποκαλυφθεί πως πίσω από την αγροτική δραστηριότητα έκρυβε εμπόριο ναρκωτικών και μάλιστα σκληρών.

Αυτός είχε την ευκαιρία να κρατηθεί μακριά από τη φυλακή όμως δεν το έκανε, ο σωφρονισμός ούτε στην δική του περίπτωση δε λειτούργησε.

Και για να ακριβολογούμε είναι προφανές πως στη χώρα μας ο εγκλεισμός σε φυλακή ισοδυναμεί με τιμωρία κι όχι με σωφρονισμό. 


Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017

Γεράκι-Κόρακας σημειώστε ένα...μέχρι την επόμενη αερομαχία




Γεράκι-Κόρακας σημειώστε 1, τουλάχιστον σε αυτή την αναμέτρηση για επικράτηση στην περιοχή του Πανασού, στο δήμο Γόρτυνας.

Στις εντυπωσιακές φωτογραφίες, που κατέγραψε και έθεσε στη διάθεση μας ο Νίκος Φουκάκης, φαίνεται το γεράκι να έχει γραπώσει για τα καλά στα γαμψά του νύχια ένα κόρακα μετά από μάχη που δόθηκε ανάμεσα στα δύο πουλιά και διήρκεσε ώρα.


Και όπως ο ίδιος περιγράφει, η διαμάχη ανάμεσα στα δύο είδη είναι συχνό φαινόμενο στην περιοχή του Πανασού με τα κοράκια συνήθως να βγαίνουν νικητές.

Αυτή τη φορά ο κόρακας δεν τα κατάφερε και έγινε μεζές για το αγέρωχο γεράκι.

Για την ιστορία πάντως να πούμε πως μπορεί τα κοράκια να στερούνται σε δύναμη των γερακιών όμως είναι πανέξυπνα και πολύ πιο πονηρά και μάλιστα όπως λένε οι ειδικοί έχουν νοημοσύνη 7χρονου παιδιού.

Δεν είναι τυχαίο που ο Αίσωπος αναγνώριζε αυτές τις ιδιότητες τους και τις αποτύπωνε στις ιστορίες του



Στο μύθο "Το διψασμένο κοράκι", ο Αίσωπος περιγράφει πώς το κοράκι ρίχνει πετραδάκια σε μια μισογεμάτη στάμνα ώστε να ανεβάσει τη στάθμη και να μπορέσει τελικά να πιει νερό.

Κι επειδή τίποτα, τουλάχιστον κατά το παρελθόν, δεν γράφτηκε τυχαία, στη σύγχρονη εποχή βρέθηκαν επιστήμονες που έκαναν το σχετικό πείραμα με κοράκια Νέας Καληδονίας,Corvus moneduloides, και διαπίστωσαν πως πράγματι αυτό το είδος κατανοεί βασικές αρχές της υδροστατικής.


Άλλοι επιστήμονες μελέτησαν επίσης το συγκεκριμένο είδος κορακιού και στα συμπεράσματα τους που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό “Science” αναφέρουν πως μπόρεσε να λυγίσει ένα ίσιο κομμάτι σύρματος και να το μετατρέει σε γάντζο για να το χρησιμοποιήσει στη συνέχεια και να τραβήξει έναν κουβά με τροφή μέσα από ένα σωλήνα.


Σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε το οτι τα κοράκια έχουν την ικανότητα να "θρηνούν" τους νεκρούς της κοινότητάς τους ενώ  αναγνωρίζουν τα πρόσωπα των ανθρώπων που αποτελούν απειλή και τα "διδάσκουν" στα υπόλοιπα κοράκια για να προσέχουν.

Κι επειδή δεν είναι μόνο έξυπνα αλλά και πονηρά μπορούν, τέλος, να εξαπατούν  το ένα το άλλο, κράζοντας μεταξύ τους σε μια δική τους διάλεκτο




Η αυστηρά κωδικοποιημένη ομοφυλοφιλία στην αρχαία Κρήτη και η "κλεψά" του νεαρού εραστή




Μπορεί και οι αρχαίοι Κρήτες να είχαν υποκύψει, όπως στο σύνολο τους οι Δωριείς στην Ελλάδα, στις ομοφυλοφυλικές σχέσεις ωστόσο και σ αυτό οι Κρητικοί έκαναν τη διαφορά βάζοντας τη δική τους ξεχωριστή πινελιά με το να απαγάγουν τους νεαρούς εραστές τους κι όχι να τους πείθουν με τα λόγια για να συνάψουν ερωτική σχέση.

Να ξεκαθαρίσουμε εξ αρχής πως οι ομοφυλοφυλικές σχέσεις στην αρχαιότητα δεν είχαν σχέση με ότι σήμερα γνωρίζουμε καθώς, πέραν των άλλων, θεωρούνταν και ως παιδαγωγικό μέσο.

Τις βασικές πληροφορίες για το θέμα αυτό στην Κρήτη τις αντλούμε από τον Αρχαίο ιστορικό Έφορο, όπως τις διέσωσε ο Στράβωνας. Κι ενώ λοιπόν βλέπουμε σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ο μεγαλύτερος σε ηλικία εραστής να επιχειρεί να κερδίσει την εύνοια του νεαρότερου άντρα, με τον οποίο επιδίωκε να συνάψει σχέση, στην Κρήτη η σχέση ξεκινούσε με απαγωγή.

Δεν ήταν λοιπόν το "κλέψιμο"  συνήθεια μεταγενέστερη ανάμεσα σε ερωτοχτυπημένους νέους και νέες στην Κρήτη αλλά έχει ρίζες από το παρελθόν και μάλιστα μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου.

Είναι ωστόσο εντυπωσιακό το γεγονός πως μερικές μέρες πριν την προσχεδιασμένη απαγωγή του νέου στην αρχαία Κρήτη ο εραστής φρόντιζε να διαρρεύσει την πρόθεση του ώστε να φθάσει, με έμμεσο τρόπο, στην οικογένεια του νέου που είχε "βάλει στο μάτι".

 Αν η οικογένεια,οι συγγενείς και φίλοι του νέου δεν συμφωνούσαν, εμπόδιζαν τον εραστή να υλοποιήσει το σχέδιο του για απαγωγή, αν αντίθετα τον έβρισκαν "κατάλληλο" έκαναν τα στραβά μάτια.

Ο απαγωγέας αμέσως μόλις ολοκλήρωνε την απαγωγή  έκανε ένα δώρο στο νέο που είχε απαγάγει και τον οδηγούσε σε σπίτι στην εξοχή. Όσοι είχαν παρευρεθεί στην αρπαγή, τους συνόδευαν εκεί και μάλιστα για 60 ημέρες γλεντούσαν μαζί τους επιδιδόμενοι και στο κυνήγι που ήταν αγαπημένη συνήθεια της εποχής.

Οι πληροφορίες που μας δίνει ο Έφορος είναι πως δεν επιτρεπόταν στον εραστή να "βλέπει" τον νεαρό περισσότερο από δύο μήνες. Με την πάροδο αυτού του διαστήματος έπρεπε να τον επιστρέψει πίσω στην πόλη και να του χαρίσει, μεταξύ άλλων, μια πανοπλία, έναν ταύρο και ένα αγγείο. Του έκανε κι άλλα μεγάλης αξίας δώρα, που σε κάποιες περιπτώσεις για να τα αγοράσει "τσόνταραν" και οι φίλοι του.

Από την πλευρά του ο νεαρός "απαχθείς" επιστρέφοντας στην πόλη έκανε θυσία ένα ταύρο και  οργάνωνε συμπόσιο στο οποίο καλούσε όλους όσοι ήταν μαζί τους στην εξοχή. Εκεί έλεγε δημόσια αν πέρασε καλά με τον εραστή του, αν του είχε φερθεί φιλικά ή όχι, κι αν ο απολογισμός ήταν θετικός μπορούσε να συνεχιστεί η μεταξύ τους σχέση αλλιώς την διέκοπτε και ζητούσε και αποκατάσταση από πάνω.

Κι αν σήμερα η ομοφυλοφιλική σχέση θεωρείται από μερίδα Κρητικών μη αποδεκτή στην αρχαιότητα ντροπή ήταν οι νέοι από καλές οικογένειες να μην έχουν βρει εραστή. Καλό εραστή θεωρούσαν το μεγαλύτερο σε ηλικία άνδρα, που ήταν μορφωμένος, γενναίος και μπορούσε να μεταδώσει στο νέο σωστές αρχές. Από τη μεριά του ο νέος που είχε εραστή, εκτός των άλλων, απολάμβανε ξεχωριστή θέση σε χορούς και γυμνάσια.

Από τα σωζόμενα, από τους αρχαίους συγγραφείς, κείμενα προκύπτει, εν κατακλείδι,  πως κατά την αρχαιότητα, η απαγωγή και σχέση  μεταξύ ανδρών στην Κρήτη ήταν αυστηρά κωδικοποιημένη και δεν ήταν αποτέλεσμα ενός ασυγκράτητου έρωτα



Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

Γνωρίζοντας τους ανθρώπους που κάνουν ασφαλή τα φαράγγια μας για canyoning





 
Υπάρχουν στην Κρήτη εκατοντάδες φαράγγια, άλλα γνωστά και εύκολα προσβάσιμα κι άλλα καλά κρυμμένα, άγρια, απάτητα και ως εκ τούτου πανέμορφα.

Αυτή η δυσκολία πρόσβασης και η άγρια ομορφιά κάνουν ανθρώπους σαν το Νίκο Φουκάκη και το Μιχάλη Ψαρομανωλάκη να μην μπορούν να κρατηθούν μακριά από τα φαράγγια και τη μοναδική εμπειρία της κατάβασης τους.

Ο Νίκος Φουκάκης (αριστερά) και ο Μιχάλης Ψαρομανωλάκης (δεξιά)

Και φυσικά δε μιλάμε για φαράγγια που παίρνεις το σακίδιο σου, φοράς τα αθλητικά παπούτσια σου και την καλύτερη διάθεση σου και περπατάς για να τα κατέβεις, αλλά για φαράγγια όπου κάνεις το λεγόμενο canyoning. 

Το canyoning  είναι μια περιπέτεια, ένα σπορ, θα λέγαμε, που συνδυάζει πολλά πράγματα: από πεζοπορία και κατάβαση βράχων με σχοινιά, από μεγάλο ύψος, μέχρι κατάβαση καταρρακτών και διάσχιση τμημάτων των φαραγγιών που είναι γεμάτα νερό.


Ο Νίκος και ο Μιχάλης όμως επειδή αρέσκονται μεν στην περιπέτεια του canyoning αλλά λατρεύουν και την εξερεύνηση σε φαράγγια, στα οποία δεν έχει πάει ποτέ κάποιος άλλος, φροντίζουν και γι αυτό που λέμε ασφάλιση φαραγγιών.

Η ασφάλεια για όσους κάνουν canyoning, μετά μανίας, είναι το Α και το Ω για να μπορούν να χαίρονται την περιπέτεια των καταβάσεων χωρίς να κινδυνεύουν οι ζωές τους. Και όπως είναι λογικό ασφάλιση φαραγγιών δεν μπορεί να κάνει ο καθένας.


Ο Νίκος εξηγεί, στο e-storieskritis.blogspot.gr, πως όταν λέμε ασφάλιση εννοούμε την τοποθέτηση κρίκων, ρελέ ή βυσμάτων, όπως οι ίδιοι τα αποκαλούν, στους βράχους έτσι ώστε να μπορεί από τα σημεία αυτά να δεθεί κανείς με το σχοινί του και να κατέβει χωρίς να κινδυνεύσει.

 Φυσικά για να παράσχει ασφάλεια αυτή η διαδικασία στους «φαραγγάδες» πρέπει να πληρούνται αρκετές προϋποθέσεις.


Καταρχήν να είναι ο βράχος, όπου θα τοποθετηθεί το βύσμα, σταθερός και συμπαγής, κατά προτίμηση ασβεστολιθικός, που είναι σκληρός.

 Επίσης παίζει ρόλο η ποιότητα του ρελέ που θα χρησιμοποιηθεί, το πάχος και το μήκος του.

 Η θέση του ρελέ επιπλέον, μας λέει ο Νίκος Φουκάκης, είναι καθοριστικής σημασίας. Πρέπει να τοποθετείται σε σημείο από όπου κάποιος μπορεί να έχει εύκολη πρόσβαση προς το χείλος του γκρεμού, υπολογίζοντας αν περνάει από το σημείο νερό στη διάρκεια του χειμώνα, αλλά και τις τριβές που θα προκληθούν στο σχοινί από την κατάβαση. 

Ζητούμενο είναι να μην υπάρχει καθόλου ή η μικρότερη δυνατή τριβή του σχοινιού με το βράχο στη διάρκεια της κατάβασης.


Μάλιστα για μεγαλύτερη ασφάλεια συνήθως μπαίνει πιο πίσω κι ένα δεύτερο, βοηθητικό, ρελέ σε περίπτωση που γλιστράει ή έχουμε κατάπτωση πέτρας στο χείλος του βράχου, που θέλει κάποιος να κατέβει.

Εννοείται πως για την ασφάλιση φαραγγιών χρειάζεται και ο κατάλληλος εξοπλισμός. Δεν μπορείς να ανοίξεις τρύπα στον ασβεστολιθικό βράχο, για να βάλεις ρελέ, με το τρυπάνι που έχουμε στο σπίτι για να τοποθετούμε καρφιά στον τοίχο.

 Χρειάζεται τρυπάνι αξίας μερικών εκατοντάδων ευρώ με μεγάλη αυτονομία στην μπαταρία του και σε πολλές περιπτώσεις δεύτερο τρυπάνι και εφεδρικές μπαταρίες. 

Γενικότερα τα υλικά ασφάλισης φαραγγιών κοστίζουν ακριβά και είναι άτομα σαν το Νίκο, το Μιχάλη και την παρέα τους που κάνουν ασφάλιση φαραγγιών και μετά αφήνουν εκεί τα ρελέ για να μπορέσουν να περάσουν κι άλλοι μετά από αυτούς.

Ο Νίκος Φουκάκης επί το έργω, ασφαλίζοντας φαράγγι

Αυτή τη στιγμή τα πιο δημοφιλή φαράγγια της Κρήτης είναι ασφαλισμένα είτε από την ομάδα του Νίκου και του Μιχάλη είτε από άλλα άτομα και ομάδες που ασχολούνται με αυτό το σπορ.

Ο Μιχάλης Ψαρομανωλάκης μας λέει πως μέχρι σήμερα ποτέ δεν έχει υπάρξει στην Κρήτη ατύχημα με αστοχία υλικού, πχ ρελέ που έφυγε από τη θέση του ή έσπασε, στην διάρκεια κατάβασης σε φαράγγι.

 Ατυχήματα ίσως γίνονται αλλά οφείλονται καθαρά σε απροσεξία. Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, το canyoning στον τόπο μας είναι από τα πιο ασφαλή εξτρίμ σπορ.






Όταν συναντάς ανθρώπους σαν το Νίκο και το Μιχάλη και μιλάς μαζί τους για φαράγγια είναι τόσο διάχυτη η λατρεία που έχουν γι αυτά που νομίζεις πως θα αφήσουν στη μέση την κουβέντα και θα φύγουν για να οργανώσουν την επόμενη κατάβαση τους.

 Ο Νίκος περιγράφει αυτό το συναίσθημα με τη λέξη «φαραγγίτιδα» ενώ ο Μιχάλης κάνει λόγο για ελευθερία. «Στην προηγούμενη ή την επόμενη ζωή μου ήμουν ή θα είμαι αγριοκάτσικο ή γυπαετός» περιγράφει χαρακτηριστικά ο Μιχάλης Ψαρομανωλάκης δείχνοντας με αυτό τον τρόπο το πόσο όμορφα νιώθει όταν βρίσκεται σε ένα φαράγγι.

Ο Μιχάλης στη διάσχιση του Χα

Και οι δύο πάντως θεωρούν ως την πιο ενδιαφέρουσα εμπειρία περάσματος φαραγγιού, μέχρι τώρα, στη ζωή τους εκείνη του Χα στο Λασίθι. 

Το φαράγγι του Χα είναι ένα φαράγγι μύθος όχι μόνο για τους φαραγγάδες της Κρήτης αλλά και για τους λάτρεις του είδους σε όλη την Ελλάδα. 

Ο Νίκος το περιγράφει ως υδάτινο κόσμο στα σπλάχνα ενός βουνού, μια τεράστια σκάλα όπου το κάθε σκαλοπάτι της είναι είτε καταρράκτης είτε τεράστια κολύμπα με νερό που πρέπει να διασχίσεις.







Ο Μιχάλης εκτός από το ΧΑ ξεχωρίζει και το φαράγγι στην Άρβη όπου εκτός από τις μεγάλες και όμορφες καταβάσεις υπάρχουν και σπηλιές, από τις οποίες πρέπει να περάσεις για να συνεχίσεις την πορεία σου.

 «Κάθε φορά που πας σ ένα φαράγγι λες αυτό ήταν το ομορφότερο μέχρι βέβαια να επισκεφθείς το επόμενο φαράγγι και πάει λέγοντας» σημειώνει ο ίδιος κι εμείς δεν μπορούμε να το αρνηθούμε, ειδικά όταν υπάρχουν φαράγγια που σου δίνουν τόσο όμορφες εικόνες όπως αυτή του φεγγαριού στον Κερατάκαμπο, την οποία αποτύπωσαν τα παιδιά σε μια από τις διασχίσεις τους στο εκεί φαράγγι  

Ελένη Βασιλάκη


Σάββατο, 14 Ιανουαρίου 2017

Τραγικές εικόνες: επικονίαση φυτών με το χέρι επειδή αφανίστηκαν οι μέλισσες




Μπορεί να μοιάζει παρατραβηγμένο όμως είναι αληθινό,τραγικό και αν δεν προσέξουμε ίσως γίνει κάποια ημέρα κομμάτι και της δικής μας πραγματικότητας.

 Σε περιοχές της Κίνας, όπου η ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων εξαφάνισε τους πληθυσμούς των μελισσών, αναλαμβάνουν εργάτες να κάνουν με το χέρι την επικονίαση των φυτών.

Συχνά λέγεται πως αν κάποια ημέρα εξαφανιστούν οι μέλισσες θα εξαφανιστεί και το ανθρώπινο είδος αφού θα σταματήσει η παραγωγή των φυτών και δεν θα μπορεί τίποτα να επιβιώσει. 

Ο φόβος αυτός δυστυχώς, λίγο απέχει από το να γίνει πράξη μια και ο μεγάλος εχθρός των μελισσών, τα φυτοφάρμακα, έχουν τόσο ευρεία χρήση που σκοτώνουν σταδιακά αυτά τα ζωτικά για ύπαρξη μας έντομα.

Σε επαρχίες της Κίνας οι εργάτες, που σημειωτέον κοστίζουν λιγότερο από την αγορά μελισσών,  χρησιμοποιώντας πινέλα μεταφέρουν γύρη από άνθος σε άνθος ώστε να γονιμοποιηθούν τα φυτά.

Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων οδήγησε στη δραματική μείωση των μελισσών αλλά και άλλων επικονιαστών, όπως οι πεταλούδες, στην Κίνα απειλώντας τις καλλιέργειες των φρούτων.

Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα, προειδοποίησε ότι οι πληθυσμοί των μελισσών, των πεταλούδων αλλά και των υπολοίπων επικονιαστών σε παγκόσμιο επίπεδο βρίσκονται σε κρίσιμο στάδιο λόγω της ρύπανσης, των φυτοφαρμάκων και της κλιματικής αλλαγής.


Η έκθεση αναφέρει ότι οι επικονιαστές γενικά είναι υπεύθυνοι για το 5-8% της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής, που σημαίνει ότι η μείωση εγκυμονεί κινδύνους για την προμήθεια των τροφίμων στον κόσμο.


Η δραματική μείωση των επικονιαστών δεν αφορά όμως μόνο την Κίνα. Δυστυχώς, σύμφωνα με δημοσίευμα του  oreinomeli.wordpress.com  και στη χώρα μας έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν συσκευές επικονίασης κυρίως για είδη όπως οι ντομάτες.

 Στην περίπτωση της ντοματιάς ο καλύτερος επικονιαστής είναι ο βομβίνος. Ένα είδος άγριας μέλισσας που στην προσπάθειά του να συλλέξει τη γύρη δονεί τα άνθη μεταφέροντας τη γύρη και στα υπόλοιπα. Επειδή ωστόσο ο βομβίνος δεν υπάρχει σε κυψέλες όπως άλλα είδη μελισσών κινδυνεύει από τη δράση του ανθρώπου και κυρίως τις γεωργικές πρακτικές του.


Φανταστείτε να έλθει εποχή που οι μέλισσες θα πάψουν να υπάρχουν και θα αναλαμβάνουν οι άνθρωποι με τεχνητά μέσα να κάνουν τις επικονιάσεις για να μπορούμε να φάμε φρούτα και λαχανικά; φανταστείτε πόσο θα διαταραχθεί η ισορροπία της φύσης; φανταστείτε την ανυπαρξία γεύσεων και αρωμάτων στα προϊόντα που παράγει η γη; αν αυτό δεν είναι εφιάλτης τότε τι είναι;

Το Σπίτι του Βοσκού στο Κρανιώτικο Αόρι που σε μυεί στη ζωή των Μυλοποταμιτών κτηνοτρόφων

Στο Kρανιώτικο Aόρι, στον Ψηλορείτη, σε υψόμετρο 848 μέτρων, εκεί που τελειώνει η επαφή με το σύγχρονο πολιτισμό και αρχίζει ο πο...