Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

Ποιός γνωστός Ηρακλειώτης είναι ο μικρός βοσκός στην εμβληματική φωτογραφία του Κων/νου Μάνου;


Μια εμβληματική φωτογραφία, που τράβηξε ο μεγάλος Έλληνας φωτογράφος της διασποράς Κωνσταντίνος Μάνος, κάπου γύρω στο 1964, στο ταξίδι του στην Κρήτη, στάθηκε αφορμή για να ξετυλιχθεί μια πολύ όμορφη ιστορία με πρωταγωνιστή το εικονιζόμενο μικρό βοσκάκι.

Ο μικρός Στέλιος, σε ηλικία 4-5 ετών, άθελα του έγινε «μοντέλο» για τον Κωνσταντίνο Μάνο στο χωριό του, τον Κάλυβο Μυλοποτάμου, και ενήλικας πλέον συνειδητοποίησε  πως στη συγκεκριμένη φωτογραφία- που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της δουλειάς του γνωστού φωτογράφου- ο εικονιζόμενος ήταν εκείνος.

Ο Στέλιος Μανωλιούδης λοιπόν, για τον οποίο ο λόγος, είναι γεωλόγος και εργάζεται ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης στο Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου. Ωστόσο είναι κι ένας παθιασμένος, ακούραστος, ερευνητής, πολυγραφότατος, με σημαντικό έργο στην αναζήτηση της ιστορίας αυτού του τόπου. Η ιδιότητα του αυτή μάλιστα τον καθιστά ως μια από τις πιο γνωστές μορφές του Ηρακλείου καθώς συχνά πυκνά οι αναζητήσεις του ξετυλίγουν άγνωστες πτυχές σχετιζόμενες με τα μνημεία, τους μύθους και την ιστορία που μας κληροδότησαν οι πρόγονοι μας.

Ο Στέλιος Μανωλιούδης όπως είναι σήμερα. Η ομοιότητα με το μικρό βοσκό είναι οφθαλμοφανής 

Αναζητώντας περισσότερα στοιχεία για τη συγκεκριμένη φωτογραφία μιλήσαμε με το Στέλιο Μανωλιούδη ο οποίος μας εξήγησε πως, λόγω της ηλικίας του τότε, ήταν δεν ήταν 4-5 ετών,  δεν θυμάται ποιος και κάτω από ποιες συνθήκες τον τράβηξε. Όταν άρχισαν να του λένε πως ο εικονιζόμενος είναι εκείνος σκέφτηκε να το ψάξει λίγο περισσότερο.

 Το ερευνητικό του ταλέντο τον οδήγησε εύκολα στο φωτογράφο, το διάσημο για τη δουλειά του εντός και εκτός Ελλάδας, Κωσνταντίνο Μάνο, με τον οποίο επικοινώνησε στην Αμερική, χωρίς όμως κι εκείνος να μπορέσει να τον διαφωτίσει περαιτέρω καθώς στο ταξίδι του, εκείνη την περίοδο στην Ελλάδα, είχε τραβήξει χιλιάδες φωτογραφίες και δεν μπορούσε να θυμηθεί πως τράβηξε τη συγκεκριμένη.

Τότε ο Στέλιος Μανωλιούδης στράφηκε προς τις οικογενειακές φωτογραφίες για να κάνει τη σύγκριση για να επιβεβαιώσει τέλος, μέσω της μητέρας του, πως πράγματι το κουρεμένο- κατά τα πρότυπα αυτής της εποχής στα χωριά της Κρήτης και με μελαγχολικό βλέμμα και ύφος,  αγοράκι ήταν ο ίδιος.

Παρότι δεν θυμάται τη λήψη της φωτογραφίας στη μνήμη του παραμένει ολοζώντανος ο τρόπος ζωής στο χωριό εκείνη την περίοδο. Δύσκολες εποχές τότε κι έπρεπε όλα τα μέλη της οικογένειας να βοηθούν στις δουλειές. Η δική του συμβολή ήταν απο πολύ μικρή ηλικία να βόσκει και να φυλάει τα οικόσιτα ζώα της οικογένειας του.

 Ήμουν αυτόνομος κτηνοτρόφος, μας λέει, κι επειδή το σπίτι μας ήταν στην άκρη του χωριού, σε κοντινή απόσταση από τα Λειβάδια, όπου ανθούσε η ζωοκλοπή, πρόσεχα τα ζώα του σπιτιού μας, ο αριθμός των οποίων κυμαίνονταν από δύο μέχρι και δεκαπέντε, ανάλογα την εποχή.

Εκείνη την περίοδο, κατά την περιγραφή του κ Μανωλιούδη, η οικονομία στα χωριά της Κρήτης ήταν κλειστή, κάθε οικογένεια καλλιεργούσε, είχε τα ζώα της κι έτσι επιβίωνε. Μάλιστα όταν τραβήχτηκε η φωτογραφία ακόμα στο χωριό δεν είχε έλθει το ηλεκτρικό ρεύμα, οπότε θυμάται να σφάζει κάποιος ένα ζώο, κι επειδή δεν υπήρχε ψυγείο να διατηρηθεί το κρέας κρατούσε για το σπίτι του όσο χρειαζόταν και το υπόλοιπο το μοίραζε σε άλλες οικογένειες, που όταν έσφαζαν κι εκείνες κάποιο από τα ζώα τους έπρατταν κατά τον ίδιο τρόπο.

Όπως κανείς εύκολα καταλαβαίνει κάτω από τέτοιες συνθήκες είναι δύσκολο να ξεφύγεις και να διαγράψεις μια πορεία διαφορετική από εκείνη του βοσκού. Ωστόσο ο μικρός Στέλιος, σε αυτό τον τομέα στάθηκε πολύ τυχερός.

Ως μαθητής στο σχολείου , μας λέει, είχε την τύχη να τον διδάξει ένας φωτισμένος δάσκαλος, ο αείμνηστος Γιώργος Ψωμάς. Η παρουσία του στο σχολείο φαίνεται να καθόρισε ολόκληρη την πορεία της τοπικής κοινωνίας καθώς ήταν άνθρωπος προοδευτικός, δημοκρατικός αλλά χωρίς να χαρίζεται στην αδικία. Αντίθετα από τον κανόνα της εποχής, που ήθελε τους δασκάλους να ρίχνουν που και μια ξυλιά στους μαθητές τους, εκείνος είχε καταφέρει με την πειθώ να κάνει θαύματα στο ορεινό χωριό του Μυλοποτάμου.
Μάλιστα ο μικρός Στέλιος θυμάται πως το πρώτο του άρθρο, για μια σπηλιά που υπάρχει στην περιοχή, το έγραψε όντας μαθητής του δημοτικού σχολείου, επιδεικνύοντας από τότε το ταλέντο και την κλήση του στην αναζήτηση ιστορικών παραμέτρων.

Γνωρίζοντας προσωπικά τον Στέλιο Μανωλιούδη ως εκπαιδευτικό, μετά από όσα έμαθα για το δικό του δάσκαλο, μπορώ πλέον να κατανοήσω από που πήρε τα σωστά πρώτυπα και πως εξελίχθηκε κι εκείνος σε ένα φωτισμένο και ξεχωριστό δάσκαλο, που εμπνέει τους μαθητές του και τους οδηγεί σε μονοπάτια γνώσης που δεν περιορίζονται στα στενά όρια του σχολείου.

Ήδη στο ενεργητικό του έχει τρία σημαντικά βιβλία μεταφρασμένα και στα αγγλικά ενώ ετοιμάζει το τέταρτο. Πρόκειται τα έργα: «Από τα αρχαία λατομεία στα μνημεία του πολιτισμού, μυθικοί ήρωες και αινίγματα τεχνολογίας», ««ΟΙΝΟΥ-ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» Στα Πολιτιστικά τοπία και το μαλβαζία της Κρήτης», «Διός τάφος, Κρήτη – Σικελία Μύθος ιστορική γεωγραφία». Το βιβλίο, που τώρα συγγράφει θα συνδέει τα ευρήματα στην ενδοχώρα με τις διασωσμένες πηγές για το θεό Διόνυσο.

Για την ιστορία να πούμε πως το 2014 είχε φιλοξενηθεί στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης η  έκθεση «Κωνσταντίνος Μάνος -A GREEK PORTFOLIO, 50 χρόνια μετά», την οποία είχε νωρίτερα ετοιμάσει και παρουσιάσει στην Αθήνα το Μουσείο Μπενάκη.

Πρόκειται για λήψεις που πραγματοποίησε ο, γεννημένος στις ΗΠΑ, Κωνσταντίνος Μάνος, το διάστημα 1961-1964 και συμπλήρωσε το 1967, όταν περιηγήθηκε στη χώρα των γονιών του. Είναι φωτογραφίες-ανάμεσα τους κι εκείνη με το Στέλιο Μανωλιούδη στο ρόλο του μικρού βοσκού-που αποτυπώνουν ένα ατόφιο κομμάτι της ταυτότητας των Ελλήνων, μια μοναδική ανθρωπογεωγραφία με τεράστια αξία στις μέρες μας. Να σημειώσουμε πως η φωτογραφία του Στέλιου εκτίθεται σε μόνιμες εκθέσεις στη Νέα Υόρκη και το Σικάγο.

Ελένη Βασιλάκη




Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Τι ευθύνεται για την καλή υγεία των κατοίκων ορεινών χωριών της Κρήτης;


Γιατί οι κάτοικοι ορεινών και σχετικά απομονωμένων ελληνικών χωριών, και ειδικότερα χωριών της Κρήτης ,ζουν περισσότερο και έχουν καλύτερη υγεία; Οι επιστήμονες θεωρούν πως  έχουν βρει έναν βασικό λόγο γιατί συμβαίνει αυτό με τους Έλληνες, σύμφωνα με το BBC.
Βρήκαν, δηλαδή, ένα γονιδίωμα, κοινό ανάμεσα σε ανθρώπους που ζουν σε αυτά τα χωριά, που προστατεύει την καρδιά από «κακά» λιπαρά και την χοληστερίνη.
 Παρά το γεγονός ότι τρέφονται συχνά με ζωικό λίπος, οι κάτοικοι στο Μυλοπόταμο  δεν πάσχουν από καρδιοαγγειακές νόσους. Και αγαπούν το τυρί, επισημαίνει το ρεπορτάζ.
Στα ορεινά χωριά, όπως τα Ζωνιανά και τα Ανώγεια, οι κάτοικοι δεν μετακινούνται εύκολα από τα σπίτια τους και οι κάτοικοί τους φημίζονται για τη μακροζωία τους. Προβλήματα στην καρδιά, εμφράγματα και εγκεφαλικά είναι σπάνια, παρά το γεγονός ότι τρώνε συχνά αρνί (κρέας με πολύ λίπος) και κρητικό τυρί.
Κανονικά, αυτού του είδους η διατροφή θα μπορούσε να προκαλέσει επιπλοκές στην υγεία, αναφέρει το ρεπορτάζ. Και αυτό γιατί η διατροφή με κορεσμένα λιπαρά, ανεβάζει τα επίπεδα της χοληστερίνης, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων και εγκεφαλικών.
Επίσης, οι κάτοικοι των χωριών αυτών εμφανίζουν διαβήτη τύπου 2 με τον ίδιο ρυθμό με τον γενικό πληθυσμό της Ελλάδας, αλλά δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν τις συνηθισμένες συνέπειές του, όπως διαβητική νεφροπάθεια.



Ερευνητές από το Ινστιτούτο Wellcome Trust Sanger θέλησαν να μάθουν τι διαφορετικό έχουν τα γονίδια τους, που τους προστατεύει από καρδιοαγγειακές νόσους.
Στην έρευνά τους, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, ανακάλυψαν ένα νέο παράγοντα γενετικής φύσης που έχει την ιδιότητα να προστατεύει την καρδιά. Συνδέεται δηλαδή με τα χαμηλά επίπεδα «κακών» λιπαρών και χοληστερίνης. 
Αυτός ο παράγοντας είναι ουσιαστικά μοναδικός στον πληθυσμό αυτών των δύο χωριών. Από τους χιλιάδες των Ευρωπαίων που έχει αναλυθεί το DNA τους, εντοπίστηκε το αντίστοιχο γονιδίωμα μόνο σε έναν άνδρα στην Τοσκάνη.
Να σημειωθεί ότι στην έρευνα συμμετείχαν αρχικά 250 κάτοικοι της περιοχής. Αναλύθηκε το DNA τους και στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τα αποτελέσματα σε ακόμη 3.000 άτομα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτή η ανακάλυψη τους βοηθά στην έρευνα για το πώς λειτουργούν τα γονίδια μας στην προστασία μας από ασθένειες ή πότε θέτουν σε κίνδυνο την υγεία μας. Αυτό ανοίγει την πόρτα για την εξεύρεση μελλοντικών φαρμάκων, προσφέροντάς μας την προστασία από καρδιακές παθήσεις.
Ωστόσο υπάρχουν ακόμη πολλά να μελετηθούν. Μπορεί αυτό το γονιδίωμα να εντοπίστηκε μόνο στους κατοίκους αυτών των χωριών, δεν γνωρίζουν όμως πώς προέκυψε. Μπορεί να είναι ο τρόπος ζωής, μπορεί να είναι το περιβάλλον, ή μπορεί να έχει περάσει από γενιά σε γενιά.

Όταν οι πλανόδιοι πουλούσαν από κρέας και γάλα μέχρι μαναβικά και σκούπες από σκουπόχορτο



πλανόδιος πωλητής κρέατος

Το πλανόδιο εμπόριο κατά το παρελθόν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο. Βλέπετε τότε δεν υπήρχαν τα μεγάλα καταστήματα, ούτε κάθε μέλος της οικογένειας είχε το δικό του αυτοκίνητο ώστε να μετακινηθεί και να πάει στην αγορά της πόλης για να ψωνίσει πράγματα, που του ήταν απαραίτητα.

πλανόδιος φωτογράφος

Επαγγέλματα που σήμερα έχουν σβήσει ή έχουν μετεξελιχθεί, κατά το παρελθόν ασκούνταν κατά κύριο λόγο από πλανόδιους, που γυρνούσαν τις γειτονιές, στις πόλεις ή τα χωριά, και πουλούσαν την πραμάτια τους στις νοικοκυρές, οι οποίες έτσι δεν χρειάζονταν καν να μετακινηθούν από το σπίτι τους.


Κυρίως ξέρουμε για την ύπαρξη, μερικές δεκαετίες πριν, πλανόδιων φωτογράφων, γαλατάδων, πωλητών ξηρών καρπών, μανάβιδων, μικροπωλητών. Πέραν από αυτούς όμως υπήρχαν και πλανόδιοι, που διέθεταν το εμπόρευμα τους, περιφερόμενοι, σε κλάδους που δύσκολα φανταζόμαστε.
πλανόδιος πωλητής ξηρών καρπών

'Ετσι για παράδειγμα, είχαμε πλανόδιους που πουλούσαν κρέας, ζωντανά πουλερικά, ακονιστές μαχαιριών, μπύρας ακόμα και σκουπών, όπως βλέπετε στις φωτογραφίες. Σήμερά το πλανόδιο εμπόριο, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, σχεδόν έχει εξαληφθεί.
πλανόδιος ακονιστής

Στις πόλεις, άντε το πολύ να βρείς πλανόδιο που πουλά ξηρούς. Στα χωριά οι πλανόδιοι, λιγοστοί κι αυτοί, φθάνουν με τα αυτοκίνητα τους για να πουλήσουν ψάρια, παπούτσια Κίνας, ή σεντόνια. Ωστόσο έχουν το μεγάφωνο στη διάθεση τους και με αυτό διαλαλούν το εμπόρευμα τους χωρίς να πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι.

πλανόδιος μανάβης
 Ήταν καλύτερα τότε ή σήμερα; η απάντηση είναι δύσκολη και εξαρτάται από την οπτική που βλέπει κανείς το όλο ζήτημα. Από πλευράς ευκολίας σίγουρα, σήμερα, είναι καλύτερη η κατάσταση αφού πηγαίνεις σε ένα κατάστημα κι εκεί βρίσκεις τα πάντα την ώρα που θα τα θελήσεις χωρίς να περιμένεις τον πλανόδιο να περάσει για να κάνεις τις προμήθειες σου. Απο πλευράς όμως ανθρώπινων σχέσεων, αυτό που ζούμε, στην εποχή μας, είναι απρόσωπο και εντελώς τυποποιημένο. Σχεδόν δεν έχει χρώμα, μυρωδιές και ήχους σαν τα προιόντα που καταναλώνουμε.

πλανόδιος γαλατάς

πλανόδιος μικροπωλητής


πλανόδιος γαλατάς 


πλανόδιος πωλητής μπύρας


πλανόδιος ψιλικατζής 




πλανόδιος πωλητής σκουπών 


πλανόδιος υφασματέμπορος 


πλανόδιος πωλητής πτηνών 


πλανόδιος μανάβης

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Υποχρεούται ο Δήμος Ηρακλείου και οι υπηρεσίες του να διαθέτουν Pos;



Να υποθέσουμε πως ο Δήμος Ηρακλείου εξαιρείται από την υποχρέωση τοποθέτησης POS όπως προβλέπει η κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 1445/27-04-2017, σύμφωνα με το άρθρο 65 του ν. 4446/2016;

Αυτή την πινακίδα, την οποία φωτογράφισε και μας απέστειλε αναγνώστης,  αντικρίζουν οι συναλλασσόμενοι πολίτες με τις υπηρεσίες του δήμου που βρίσκονται στο ισόγειο της Λότζια. Και φυσικά η απορία τους είναι εύλογη "Οι δήμοι εξαιρούνται από τον κανόνα;"

Να θυμίσουμε πως με βάση τις αποφάσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας πρέπει να εγκαταστήσουν υποχρεωτικά POS μέχρι τις 12 Ιουλίου και να δέχονται συναλλαγές με «πλαστικό χρήμα» δεκάδες επαγγέλματα λιανικής πώλησης προϊόντων και παροχής υπηρεσιών. Σε διαφορετική περίπτωση θα επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 1.500 ευρώ στον επαγγελματία.

Ανεμοπορία με μηχανοκίνητο παραπέντε στον Ψηλορείτη (βίντεο)




Πόσο μαγική άραγε να είναι η εμπειρία του να κάνεις αλεξίπτωτο πλαγιάς και να βλέπεις να απλώνεται κάτω από τα πόδια σου όλη η άγρια ομορφιά του Ψηλορείτη;

Σίγουρα αυτή την απάντηση μπορεί να δώσει μόνο ο χρήστης του αλεξιπτώτου πλαγιάς που έκανε στις 8 το πρωί της Κυριακής τη βόλτα του στους αιθέρες με αφετηρία το Οροπέδιο της Νίδας.

Ο τεχνικός ήχου, εικονολήπτης και ραδιοερασιτέχνης, Χρήστος Προύντζος ήταν εκεί, για άλλο λόγο, αλλά δεν έχασε την ευκαιρία να καταγράψει την εντυπωσιακή διαδρομή του τυχερού αλεξιπτωτιστή που δεν χρειάστηκε τη βοήθεια των ανέμων για να διαγράψει την πορεία του καθώς έκανε χρήση μηχανοκίνητου Parapente.



Στη βασική του μορφή το αλεξίπτωτο πλαγιάς, γνωστό και ως παραπέντε Parapente (para- από το parachute, δηλαδή αλεξίπτωτο και pente που σημαίνει πλαγιά) πραγματοποιεί πτήσεις- ανεμοπορίες ξεκινώντας από πλαγιά με ύψος ,εκμεταλλευόμενο τα ανοδικά ρεύματα του ανέμου.

Ωστόσο στη νεώτερη έκδοση του έχει και μηχανή που επιτρέπει πτήσεις ακόμα και χωρίς άνεμο ξεκινώντας από τα χαμηλά, όπως στην περίπτωση αυτή από το Οροπέδιο της Νίδας.



Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Εύκολες και νόστιμες τρούφες με καρύδι και μπισκότο



Τα τρουφάκια είναι πράγματι ένα από τα πιο νόστιμα και εύκολα γλυκά, που μπορεί να φτιάξει κανείς και να προσφέρει ως κέρασμα.

Εδώ θα βρείτε μια απλή, φθηνή, εύκολη και κυρίως νόστιμη συνταγή τους που σας δίνει τη δυνατότητα να τα φάτε αμέσως μόλις τα παρασεκυάσετε. Είναι δικιμασμένη και γι αυτό σας την προτείνω.

Υλικά:


Ένα πακέτο μπισκότα πτι μπερ
Μισό πακέτο βιτάμ
Δύο κουταλιές σούπας κακάο
Ένα φλιτζάνι τσαγιού μεγάλου καρύδι
Μισό φλιτζάνι τσαγιού ζάχαρη άχνη
Ένα ποτηράκι του λικέρ κονιάκ
Ένα πακέτο των 200 γραμμαρίων τρούφα.

Παρασκευή:


Βάζουμε σε μια λεκανίτσα τα μπισκότα και τα σπάμε με το χέρι ώστε να μην θρυμματιστούν εντελώς αλλά να βρίσκουμε πολύ μικρά κομματάκια.

Προσθέτουμε, έχοντας αφήσει προηγουμένως σε θερμοκρασία δωματίου, το βιτάμ κομμένο σε κομμάτια, τη ζάχαρη, το κακάο και τα καρύδια, που επίσης τα έχουμε θρυμματίσει με το χέρι ώστε να μην είναι σκόνη αλλά να βρίσκουμε πολύ μικρά κομματάκια όταν τρώμε την τρούφα.

Ανακατεύουμε με το χέρι τα υλικά προσθέτοντας σταδιακά το κονιάκ, αν θέλουμε βάζουμε επιπλέον μισό ποτηράκι ακόμα από το ποτό.



Αφού ομογενοποιηθούν τα υλικά μας και διαπιστώσουμε ότι μπορούμε να τα πλάσουμε, φτιάχνουμε στρογγυλά μπαλάκια σε μέγεθος κεφτέ και τα περνάμε από την τρούφα ώστε να καλυφθούν.


Τα τοποθετούμε σε χάρτινες θήκες και είτε τα καταναλώνουμε αμέσως είτε τα βάζουμε στο ψυγείο να σφίξουν λίγο.

"Ανοικτές Πόρτες" στο Οινοποιείο Λυραράκη στο Αλάγνι



Μια μοναδική εξερεύνηση, στις γεύσεις και τα αρώματα του εξαιρετικού κρασιού που παράγει, επεφύλαξε αυτό το Σαββατοκύριακο το Οινοποιείο Λυραράκη στους πραγματικά πολλούς οινόφιλους που το επισκέφτηκαν.



Με αφορμή τις «Ανοικτές Πόρτες» , το διήμερο δηλαδή που τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί από το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης προσκαλώντας το κοινό να επισκεφθεί τα οινοποιεία του νησιού μας, το Οινοποιείο Λυραράκη, στο Αλάγνι του Δήμου Αρχανών Αστερουσίων, έγινε σημείο συνάντησης δεκάδων επισκεπτών.



Στο κτήματα της οικογένειας, στους Ψαράδες, με θέα τον επιβλητικό αμπελώνα της με τις γηγενείς ποικιλίες σταφυλιών, οργανώθηκε χθες και σήμερα σειρά εκδηλώσεων που περιελάμβανε ξεναγήσεις, γευσιγνωσίες, workshop, σεμινάρια αλλά και μουσική.



Με εμπειρία στο κρασί από το 1966, πληθώρα βραβεύσεων, εντός και εκτός Ελλάδας, αξιοζήλευτη εξαγωγική δραστηριότητα και εμμονή στην ποιότητα και τη διάσωση ντόπιων ποικιλιών, όπως το Δαφνί, το Πλυτό, κ.α, το Οινοποιείο Λυραράκη δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει σημείο συνάντησης για τους λάτρεις του καλού κρασιού.



Όσοι βρέθηκαν στο κτήμα της οικογένειας, όπου λειτουργεί και το κελάρι παλαίωσης του κρασιού της, έζησαν μια πραγματικά όμορφη εμπειρία που ούτε η ανοιξιάτικη βροχή μπόρεσε αν εμποδίσει. Αντίθετα την ενίσχυσε με το άρωμα της νοτισμένης γης, του αγιοκλίματος, του τριαντάφυλλου και των αρωματικών φυτών που βρίσκονται στο χώρο.




Να σημειώσουμε πως ο αμπελώνας και το κελάρι είναι επισκέψιμα για το κοινό και τον υπόλοιπο χρόνο και μάλιστα δεν είναι λίγοι οι αλλοδαποί επισκέπτες της Κρήτης, που τα ανακαλύπτουν τα τελευταία χρόνια και παίρνουν, κατά τη μετάβαση τους εκεί, μια γεύση της παραγωγικής και πανέμορφης ενδοχώρας του Ηρακλείου.





Ο εγκαταλελειμμένος οικισμός του Ράφτη: Στέρεψε το νερό στέρεψε κι η ζωή...

   

Ταξίδι πίσω στο χρόνο και σ’ ένα οικισμό όπου το ρολόι σταμάτησε να χτυπάει πριν από περίπου 60 χρόνια θα κάνουμε σήμερα. Ο λόγος για τον οικισμό του Ράφτη, νοτιοανατολικά της Γέργερης και δεξιά στον επαρχιακό δρόμο που οδηγεί στους Αγίους Δέκα.

Οι ρίζες του είναι ενετικές, παρότι ηλικιωμένοι, πρώην κάτοικοι του, έχουν ακούσει αφηγήσεις περί τουρκικής προέλευσης του.

 Ωστόσο βλέποντας την βενετσιάνικη κρήνη στην είσοδο του οικισμού αλλά και το  έγγραφο του 1414, όπου εμφανίζεται ο οικισμός με το ίδιο όνομα και κτήτορες το Νικόλαο Dandulo και τον Ανδρέα Καλικά, δεν μας μένει αμφιβολία για το που πρέπει να αναζητήσουμε την ιστορία του.



Ο Ράφτης εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και η αιτία, όπως μας είπε ο μοναδικός άνθρωπος που απογράφεται τα τελευταία χρόνια ως κάτοικος του, ο κ Μανόλης Πρινιανάκης, ήταν πως στέρεψε το νερό του.

Ο κ Πρινιανάκης μένει στο Ράφτη Παρασκευή και Σαββατοκύριακα για τις αγροτικές του εργασίες 


Πέριξ του οικισμού υπήρχαν καλλιέργειες σιτηρών με τις οποίες ζούσαν και ευημερούσαν οι κάτοικοι του. Όμως σταδιακά το νερό άρχισε να περιορίζεται κι έτσι η ζωή τους έγινε δύσκολη. 

Τα πράγματα ήταν ακόμα πιο δύσκολα για τα παιδιά του Ράφτη που αναγκάζονταν να πηγαίνουν στο σχολείο στη Γέργερη περπατώντας. Επειδή τότε τα σχολεία λειτουργούσαν πρωί και απόγευμα η εγκατάλειψη του οικισμού και η μετακόμιση στη Γέργερη έγινε τελικά μονόδρομος.



Βέβαια, σύμφωνα με όσα έχει ακούσει από διηγήσεις παλιών κατοίκων ο κ Πρινιανάκης, ο Ράφτης λίγο πριν και μετά την Κατοχή είχε έτσι κι αλλιώς γίνει τόπος ημιμόνιμης διαμονής για όσους είχαν καλλιέργειες σιτηρών στην περιοχή και έπρεπε να μείνουν εκεί για κάποιο χρονικό διάστημα ώστε να σπείρουν, να θερίσουν και να αλωνίσουν.



Σήμερα στο Ράφτη έχουν ανακατασκευαστεί, διατηρώντας τον παραδοσιακό πετρόχτιστο χαρακτήρα τους, περίπου 23 σπίτια. 

Στις καλές εποχές ωστόσο υπήρχαν εκεί 108 κατοικίες, όλες φτιαγμένες από πέτρα, μικροσκοπικές με δύο δωμάτια, στην πλειοψηφία τους,  όπου μετά βίας χωρούσε ένα ζευγάρι.

 Το μέγεθος όμως πως να μετρήσει σε έναν τόπο τέτοιας ομορφιάς και πως να κλείσει μέσα στα σπίτια τους ανθρώπους; 



Ο Ράφτης είναι χτισμένος σε ένα αμφιθεατρικό μέρος, σε υψόμετρο άνω των 500 μέτρων, ανατολικά του Ληθαίου ποταμού. Στα «πόδια» του απλώνεται ο κάμπος της Μεσαράς με το μάτι να φτάνει μέχρι το Ζαρό και τη λίμνη του.




Στο εσωτερικό των γκρεμισμένων σπιτιών του σήμερα, δυστυχώς, «κατοικούν» μόνο αγριοσυκιές ενώ μπορεί κανείς να διακρίνει ανάμεσα τους τον Κούλε, το στρατιωτικό παρατηρητήριο των Τούρκων. 

Μέσα και γύρω από τον οικισμό βρίσκονται η  εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Φωτεινής.



Δίπλα στην βενετσιάνικη κρήνη και τις λαξευμένες γούρνες, που την περιβάλλουν, υπήρχε κατά το παρελθόν τουρκικό τζαμί, ίχνη του οποίου σήμερα φαίνονται με δυσκολία, λόγω της πυκνής βλάστησης στο σημείο.



Τα προηγούμενα χρόνια έγινε μια απόπειρα για τουριστική αξιοποίηση του οικισμού ωστόσο το σχέδιο σταμάτησε στο ξεκίνημα του καθώς, όπως μας λέει ο κ Πρινιανάκης, οι ιδιοκτήτες των εγκαταλελειμμένων κτισμάτων προτίμησαν σιγά σιγά να κάνουν εκείνοι τις επισκευές τους αντί να δουν τις περιουσίες τους να χάνονται και να περνούν στα χέρια τρίτων.
  
Αχνά, κάτω από τον ασβέστη, διακρίνει κανείς τις αγιογραφίες στο Ναό του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης








Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

Οι μαθητές του Εσπερινού Γυμνασίου Ηρακλείου κινηματογράφησαν την "Ελένη" του Ευριπίδη


Οι ηθοποιοί με το διευθυντή του σχολείου και εκπαιδευτικούς τους 


Την κινηματογραφική δουλειά τους, με τίτλο «Ελένη», βασισμένη στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη,  παρουσίασαν χθες το βράδυ στους συμμαθητές και τους εκπαιδευτικούς τους οι συμμετέχοντες στην εικονική κινηματογραφική επιχείρηση «Ελένη» του Εσπερινού Γυμνασίου Ηρακλείου.

Πρόκειται στην ουσία για κινηματογράφηση της τραγωδίας, την οποία, με πολύ προσπάθεια και αφιέρωση απεριόριστου χρόνου, ετοίμασε η πολυμελής ομάδα του προγράμματος ΣΕΝ (Σωματείο Επιχειρηματικότητας Νέων), που λειτούργησε φέτος στο Εσπερινό Γυμνάσιο, κάνοντας πράξη όσα τα μέλη της διδάχθηκαν μέσα στην τάξη. 

Εξάλλου αυτό ήταν και το νόημα και η στόχευση της όλης προσπάθειας, τα παιδιά δηλαδή, να βιώσουν την τραγωδία «Ελένη», που είναι μέσα στη διδακτέα ύλη τους, να την κατανοήσουν στις λεπτομέρειες της κι αυτό το αποτέλεσμα να το μοιραστούν, μέσω της ταινίας, με άλλα σχολεία αλλά και την Ηρακλειώτικη κοινωνία, που θα έχει την ευκαιρία το επόμενο διάστημα να παρακολουθήσει το κινηματογραφικό έργο.

Σκηνή με τους μαθητές -ηθοποιούς εν δράσει 

Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτή την προσπάθεια καθώς πρόκειται για ένα έργο με κοστούμια, χορογραφία, σκηνικά, εφέ και κυρίως με πολλές ώρες δουλειάς για την απόδοση της τραγωδίας του Ευριπίδη επί σκηνής.

Η υπόθεση


Οι θεατές για σχεδόν δύο ώρες βλέπουν μπροστά τους να ξετυλίγεται η υπόθεση της Ελένης από τη στιγμή που ο  Μενέλαος, μετά από την άλωση της Τροίας, καταπλέει στην Αίγυπτο όπου συναντά την Ελένη και μαθαίνει με κατάπληξη ότι η «εν Τροία» Ελένη ήταν φάσμα ψευδές.

 Η πραγματική του σύζυγος ήταν κρυμμένη στην Αίγυπτο καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου και ο καταστροφικός πόλεμος της Τροίας είχε βασιστεί σε ένα ψέμα. Ο βασιλιάς της Αιγύπτου Θεοκλύμενος θέλει να νυμφευθεί την Ελένη αλλά εκείνη με τον Μενέλαο καταφέρνουν και διαφεύγουν κρυφά.

Η τραγωδία αρχίζει με την Ελένη ικέτιδα στο μνήμα του Πρωτέα να εξιστορεί τα δεινά της και να προσπαθεί να αποφύγει το Θεοκλύμενο που την πιέζει να τον παντρευτεί.


Εκεί την συναντά ο Τεύκρος, αδελφός του Αίαντα του Τελαμώνιου, ο οποίος στο ταξίδι για την Κύπρο περνά από την Αίγυπτο για να πάρει χρησμό από τη κόρη του Πρωτέα, Θεονόη που είχε προφητικές ικανότητες. 

Ο Τεύκρος λοιπόν δίνει πληροφορίες στην Ελένη σχετικά με την οικογένειά της και το Μενέλαο. Της λέει μάλιστα ότι πληθαίνουν οι φήμες ότι ο άνδρας έχει πεθάνει, έτσι εξανεμίζεται και η τελευταία ελπίδα της για να επιστρέψει ζωντανή με το Μενέλαο στην Σπάρτη.

Εκ των πρωταγωνιστών της τιανίας

Έτσι η ηρωίδα με τις Σπαρτιάτισσες γυναίκες, που αποτελούν το Χορό, θρηνεί για την τύχη της. Σ' αυτό το σημείο εμφανίζεται ρακένδυτος και ναυαγός ο Μενέλαος, ο οποίος περιγράφει τη συμφορά του μετά την άλωση της Τροίας. 

Αφού απαριθμεί τα δεινά του, που είναι ταυτόχρονα δεινά αιώνια που προκαλεί ο πόλεμος, πλησιάζει το παλάτι ζητώντας τρόφιμα και βοήθεια.

Η γριά θυρωρός, που τον υποδέχεται, τον προτρέπει να φύγει το γρηγορότερο, καθώς ο Θεοκλύμενος έχει βγάλει εντολή ότι θα σκοτώνεται όποιος Έλληνας φτάσει τη χώρα του, ενώ του εξηγεί ότι ο βασιλιάς  μισεί τους Έλληνες εξαιτίας της Ελένης.

 Φυσικά ταράζεται στο άκουσμα του ονόματος της Ελένης και προβληματίζεται για την σχέση αυτής της γυναίκας που είναι στην Αίγυπτο και της «δικής» του που είναι κρυμμένη στην σπηλιά.

Από τη βράβευση για τη συμμετοχή και συνεισφορά στην ταινία

Οι γυναίκες του Χορού αναγγέλλουν χαρμόσυνα ότι ο Μενέλαος ζει και ότι μάλιστα βρίσκεται ναυαγός στις όχθες του Νείλου. Στη συνέχεια έχουμε την πρώτη συνάντηση του ζευγαριού, όπου η Ελένη τρομάζει στην παρουσία του «άγνωστου» άνδρα …τα υπόλοιπα επί σκηνής.




Δείτε εδώ τους συμμετέχοντες και όλους όσοι βοήθησαν στην κινηματογραφική παραγωγή αλλά και τα στελέχη της εικονικής κινηματογραφικής επιχείρησης που οδήγησε στην παραγωγή της Ελένης:








Αγία Μυρτιά Παλιανής...η συνέχεια της δεντρολατρείας στην Κρήτη

Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση δεντρολατρείας που διατηρείται εδώ και αιώνες στην Κρήτη αφορά στην Ιερή Μυρτιά της Παλιανής. Παρ...